WhatsApp Boss Scam: આજકાલ સાયબર ગુનેગારો લોકોને છેતરવા માટે અવનવા કીમિયા અપનાવતા હોય છે. હવે માર્કેટમાં એક નવો સ્કેમ આવ્યો છે, જેને ‘બોસ સ્કેમ’ (Boss Scam) નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ ફ્રોડમાં સ્કેમર્સ કંપનીના બોસ કે CEO બનીને કર્મચારીઓને નિશાન બનાવે છે.
આ વધતા જતા જોખમને જોતાં ભારતીય બજાર નિયામક SEBI (Securities and Exchange Board of India) એ પણ કંપનીઓ અને કર્મચારીઓ માટે કડક ચેતવણી (Warning) જાહેર કરી છે.
કેવી રીતે થાય છે આ ‘બોસ સ્કેમ’?
આ સ્કેમમાં સાયબર ગુનેગારો કંપનીના ઉચ્ચ અધિકારીઓ જેવી કે સીઈઓ અથવા મેનેજિંગ ડિરેક્ટરની ઓળખ ચોરી લે છે.
-
તેઓ વોટ્સએપ, ઈમેલ, માઈક્રોસોફ્ટ ટીમ્સ કે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા કર્મચારીઓનો સંપર્ક કરે છે.
-
પ્રોફાઈલમાં બોસનો ફોટો લગાવીને એવો ડોળ કરે છે કે તેઓ કોઈ મુશ્કેલીમાં છે અને તાત્કાલિક પૈસાની જરૂર છે.
-
મેસેજ એટલો અસલી લાગે છે કે કર્મચારીઓ ઘણીવાર વિચાર્યા વગર પૈસા ટ્રાન્સફર કરી દે છે.
હવે ઠગાઈમાં AI અને ડીપફેકનો ઉપયોગ
સેબીના જણાવ્યા અનુસાર, હવે આ ઠગાઈમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) નો મોટાપાયે ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. ગુનેગારો Deepfake વીડિયો અને વોઈસ ક્લોનિંગ (અવાજની નકલ) નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. વીડિયો કોલ પર પણ એવું જ લાગે છે કે જાણે સાચે જ કંપનીના બોસ વાત કરી રહ્યા છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તે બધું નકલી હોય છે.
ડેટા અને વોટ્સએપ વેબ હેક કરવાનું જોખમ
ઠગ માત્ર પૈસા જ નથી માંગતા, પરંતુ ઘણીવાર ZIP ફાઈલ અથવા અન્ય શંકાસ્પદ લિંક્સ પણ મોકલે છે. જો કર્મચારી ભૂલથી પણ તેને ખોલી દે, તો તેના કમ્પ્યુટર કે ફોનમાં વાયરસ (Malware) આવી જાય છે. આનાથી હેકર્સ તમારું વોટ્સએપ વેબ એક્સેસ કરી શકે છે અને તમારા જ એકાઉન્ટમાંથી અન્ય લોકોને મેસેજ મોકલીને પૈસા પડાવી શકે છે.
આ સ્કેમથી કેવી રીતે બચવું?
-
કન્ફર્મેશન જરૂરી: જો કોઈ સિનિયર અધિકારી અચાનક વોટ્સએપ પર પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાનું કહે, તો પહેલા તેમને સીધો ફોન કરીને ઓફિશિયલ રીતે વાતની ખાતરી કરો.
-
જાગૃતિ ફેલાવો: સેબીએ કંપનીઓને તેમના કર્મચારીઓને આ પ્રકારના ફ્રોડ વિશે જાગૃત કરવા જણાવ્યું છે.
-
હેલ્પલાઇન નંબર: જો તમારી સાથે કોઈ સાયબર છેતરપિંડી થાય છે, તો વિલંબ કર્યા વિના 1930 હેલ્પલાઇન નંબર પર અથવા નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ પર તાત્કાલિક ફરિયાદ નોંધાવો.
