દાયકાઓથી, ગર્ભનિરોધકની જવાબદારી મોટાભાગે સ્ત્રીઓ પર છે, જ્યારે પુરુષો પાસે મર્યાદિત વિકલ્પો છે – મુખ્યત્વે કોન્ડોમ અથવા નસબંધી. જો કે, વિજ્ઞાનની દુનિયામાંથી ઉભરતી એક નવી શોધ હવે આ દાખલાને બદલી શકે છે. તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસમાં, વૈજ્ઞાનિકોએ પુરૂષ ગર્ભનિરોધક દવાના વિકાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા પ્રાપ્ત કરી છે જે હોર્મોનલ પ્રભાવ વિના કાર્ય કરે છે અને કામચલાઉ અસરો આપે છે.
વિજ્ઞાનની દુનિયામાં એક ક્રાંતિકારી શોધ થઈ છે. અમેરિકાની કોર્નેલ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ પુરુષો માટે એવી ગર્ભનિરોધક ગોળી વિકસાવવાની દિશામાં સફળતા મેળવી છે, જે હોર્મોન્સના કોઈ પણ ફેરફાર વગર કામ કરશે.
કેવી રીતે કામ કરશે આ ગોળી?
વૈજ્ઞાનિકોએ શરીરની મિયોસિસ (Meiosis) નામની જૈવિક પ્રક્રિયા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, જે સ્પર્મ (શુક્રાણુ) બનવા માટે અનિવાર્ય છે. એક ખાસ કમ્પાઉન્ડની મદદથી આ પ્રક્રિયાને કામચલાઉ ધોરણે રોકી શકાય છે. પ્રયોગ દરમિયાન જોવા મળ્યું કે દવા આપવાથી સ્પર્મ બનવાનું બંધ થઈ જાય છે, પરંતુ દવા બંધ કરતા જ પ્રજનન ક્ષમતા ફરી સામાન્ય થઈ જાય છે.
આ શોધ કેમ મહત્વની છે?
અત્યાર સુધી પુરુષો પાસે ગર્ભનિરોધક માટે માત્ર કોન્ડોમ કે નસબંધી (Vasectomy) જેવા મર્યાદિત વિકલ્પો હતા. નસબંધી એ કાયમી ઉકેલ છે, જ્યારે હોર્મોન આધારિત દવાઓથી મૂડમાં ફેરફાર કે સેક્સ ડ્રાઈવમાં ઘટાડો જેવી આડઅસરો થતી હતી. આ નવી ટેકનિકમાં હોર્મોન્સનો ઉપયોગ ન થતો હોવાથી તે વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
શું આ દવા અત્યારે ઉપલબ્ધ છે?
હાલમાં આ સંશોધન ઉંદર પર કરવામાં આવ્યું છે અને તે સફળ રહ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ દિશામાં હજુ વધુ રિસર્ચ અને ટ્રાયલ્સની જરૂર છે જેથી તેને માણસો માટે સંપૂર્ણ સુરક્ષિત બનાવી શકાય. જો આ પ્રયોગ સફળ રહેશે તો ભવિષ્યમાં પુરુષો પાસે ફેમિલી પ્લાનિંગ માટે એક સરળ અને કામચલાઉ વિકલ્પ હશે.
