આપણને અવારનવાર એવું લાગે છે કે જાદુ-ટોણા અને તંત્ર-મંત્ર જેવી અંધશ્રદ્ધા માત્ર એશિયાઈ દેશો કે ભારતમાં જ જોવા મળે છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા અલગ છે. અમેરિકા, ઈંગ્લેન્ડ અને યુરોપ જેવા વિકસિત પશ્ચિમી દેશોમાં પણ જાદુ-ટોણા (Witchcraft) અને કાળા જાદુનો ખૂબ ઘેરો અને ભયાનક ઇતિહાસ રહ્યો છે.
ઈંગ્લેન્ડમાં ‘વિચ હંટિંગ’ અને ભયાનક કાયદા
15મીથી 18મી શતાબ્દી દરમિયાન સમગ્ર યુરોપમાં જાદુ-ટોણાનો એવો ઉન્માદ ફેલાયો હતો કે હજારો નિર્દોષ લોકોને ડાકણ (Witch) ગણાવીને મારી નાખવામાં આવ્યા હતા.
-
1 લાખ લોકો પર મુકદ્દમો: 1450 થી 1750 વચ્ચે યુરોપમાં આશરે 1,000,000 લોકો પર જાદુ-ટોણા કરવાનો આરોપ મૂકાયો હતો. જેમાંથી અડધાથી વધુ (મુખ્યત્વે મહિલાઓ) ને મોતની સજા આપવામાં આવી હતી.
-
રાજા જેમ્સે લખી હતી પુસ્તક: ઈંગ્લેન્ડના રાજા જેમ્સે તંત્ર-મંત્ર પર એક પુસ્તક પણ લખી હતી અને તેના માટે કડક કાયદા બનાવ્યા હતા.
-
ડચેસ એલેનોર કોભમનો કિસ્સો: 1441 માં રાજા હેનરી VI ની હત્યા કરવા માટે જાદુ-ટોણાનો ઉપયોગ કરવાનો આરોપ મૂકાયો હતો અને તેમના જાદુઈ તાબીજ અને મોમની મૂર્તિઓ જાહેરમાં પ્રદર્શિત કરાઈ હતી.
અમેરિકામાં ‘સેન્ટેરિયા’ અને ‘વુડૂ’ નો પ્રભાવ
અમેરિકા અને લેટિન અમેરિકન દેશોમાં પણ તંત્ર-મંત્ર પર આધારિત કેટલીક પરંપરાઓ આજે પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
1. સેન્ટેરિયા (Santeria) પરંપરા
આ પરંપરાની શરૂઆત પશ્ચિમ આફ્રિકાથી થઈ હતી. 19મી સદીમાં જ્યારે ગુલામોને ક્યુબા અને અમેરિકા લાવવામાં આવ્યા, ત્યારે આ પરંપરા ત્યાં પહોંચી.
-
આમાં દેવી-દેવતાઓને ‘ઓરિશા’ કહેવામાં આવે છે.
-
તેમાંથી ‘બાબાલાવો’ નામના પૂજારીઓ તાડના બીજ અને અન્ય વસ્તુઓથી ભવિષ્યવાણી કરે છે અને બલિદાન આપે છે.
2. વુડૂ (Voodoo) નો ખ્યાલ
વુડૂ પણ આફ્રિકાથી યુરોપ અને અમેરિકા પહોંચેલી અંધશ્રદ્ધા છે.
-
આ પદ્ધતિમાં જે વ્યક્તિ પર જાદુ કરવો હોય, તેનો એક નાનો પુતળો (Voodoo Doll) બનાવવામાં આવે છે.
-
એવું માનવામાં આવે છે કે પુતળાને જે કષ્ટ આપવામાં આવે, તે જ તકલીફ સામે વાળી વ્યક્તિને થાય છે.
વર્તમાન સમયમાં સ્થિતિ
આજે પણ યુરોપ અને અમેરિકામાં ક્યારેક ક્યારેક જાદુ-ટોણા અને અંધશ્રદ્ધાના કારણે ગંભીર ગુનાઓ આચરવામાં આવ્યા હોય તેવા કિસ્સા સામે આવે છે.
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં આગળ હોવા છતાં, પશ્ચિમી સમાજમાંથી પણ જૂની દકિયાનૂસી પ્રથાઓ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થઈ નથી.
