ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર આયતુલ્લા અલી ખામેનેઈના મૃત્યુ બાદ ઈરાનમાં સ્થિતિ અત્યંત જટિલ બની ગઈ છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયલના સંયુક્ત હુમલામાં ખામેનેઈના મોતને ઘણા અઠવાડિયા વીતી ગયા હોવા છતાં, હજુ સુધી તેમને અંતિમ વિદાય આપવામાં આવી નથી. આ વિલંબ પાછળ માત્ર ધાર્મિક નહીં પણ મોટા સુરક્ષા કારણો જવાબદાર હોવાનું મનાય છે.
-
ઘટના: 86 વર્ષીય આયતુલ્લા અલી ખામેનેઈનું 28 ફેબ્રુઆરીએ હવાઈ હુમલામાં મોત થયું હતું.
-
વિલંબનું કારણ: સુરક્ષાના પડકારો અને ઈઝરાયલના ફરી હુમલાનો ભય.
-
સરકારની સ્થિતિ: નિષ્ણાતોના મતે ઈરાન અત્યારે અત્યંત નબળું અને ડરેલું જણાઈ રહ્યું છે.
-
સ્થળ: દફનવિધિ માટે તેહરાનને બદલે ‘મશહદ’ પર વિચારણા ચાલી રહી છે.
કેમ લેવામાં નથી આવ્યો સુપુર્દ-એ-ખાકનો નિર્ણય?
ન્યૂયોર્ક પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, ઈરાની અધિકારીઓ અત્યારે દ્વિધામાં છે. જો ખામેનેઈ માટે ભવ્ય સ્ટેટ ફ્યુનરલ (રાજકીય અંતિમવિધિ) યોજાય, તો લાખોની મેદની એકઠી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઈઝરાયલ દ્વારા સંભવિત હવાઈ હુમલો અથવા આંતરિક અસંતોષ ફાટી નીકળવાની સરકારને મોટી ચિંતા છે.
‘સરકાર જોખમ લેવાની હિંમત કરી શકતી નથી’
ફાઉન્ડેશન ફોર ડિફેન્સ ઓફ ડેમોક્રસીઝના જણાવ્યા મુજબ, ઈરાનનું શાસન અત્યારે એટલું નબળું પડી ગયું છે કે તે કોઈ પણ મોટું જાહેર આયોજન કરવાનું જોખમ ઉઠાવી શકે તેમ નથી. 1989માં જ્યારે ખુમૈનીનું નિધન થયું ત્યારે લાખો લોકો રસ્તા પર ઉતર્યા હતા, પરંતુ અત્યારના સંઘર્ષમય વાતાવરણમાં ઈરાન આવું દ્રશ્ય ઉભું કરી શક્યું નથી.
નવી યોજના અને લોજિસ્ટિક પડકારો
અગાઉ 4 માર્ચથી ત્રણ દિવસીય અંતિમવિધિની યોજના ઘડવામાં આવી હતી, પરંતુ અમેરિકા અને ઈઝરાયલના સતત હુમલાને કારણે તેને રદ કરવી પડી હતી. હવે અધિકારીઓ મશહદને અંતિમ કાર્યક્રમ માટે સંભવિત સ્થળ તરીકે જોઈ રહ્યા છે, કારણ કે ત્યાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા જાળવવી તેહરાન કરતા વધુ સરળ હોઈ શકે છે.
