વિશ્વના રાજકારણમાં ચીને આજે પોતાની એક અલગ અને મજબૂત ઓળખ બનાવી લીધી છે. તાજેતરમાં જ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પોતાની ખાસ ટીમ સાથે બેઇજિંગ પહોંચ્યા હતા. ટ્રમ્પની વિદાય બાદ તરત જ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન પણ શી જિનપિંગને મળવા ચીન પહોંચ્યા હતા. દુનિયાના આ બે સૌથી શક્તિશાળી નેતાઓનું ચીન જવું એ સાબિત કરે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે જિનપિંગની ડિમાન્ડ કેટલી વધી ગઈ છે.
શક્તિશાળી વિશ્વ નેતાઓની ચીનની મુલાકાત અને શી જિનપિંગ સાથેની તેમની મુલાકાત ઘણી રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. અમેરિકાની ગુંડાગીરી ચીન સામે કામ કરતી નથી, અને ચીનનો રશિયા સાથે લાંબા સમયથી સંબંધ છે, અને તેમની મિત્રતા વારંવાર વેપાર સંબંધોને મજબૂત બનાવે છે. પુતિનની શી જિનપિંગ સાથેની મુલાકાતો સરેરાશ વર્ષમાં લગભગ એક વાર થાય છે. ચીનનો અમેરિકા સાથેનો સંબંધ અનોખો છે.
ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગની મુલાકાત: શું ખાસ હતું?
તુર્ક અને શી જિનપિંગની મુલાકાત: હવે, તાજેતરની મુલાકાતો અંગે, ટ્રમ્પે તેના નજીકના સહયોગીઓ સાથે ચીનનો પ્રવાસ કર્યો. પહોંચ્યા પછી, ઉપરાષ્ટ્રપતિ દ્વારા તેમનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. ટ્રમ્પ માટે લાલ જાજમ પાથરવામાં આવ્યું હતું, અને તેઓ શી જિનપિંગને આદર સાથે મળ્યા હતા. બંને નેતાઓ વચ્ચેની આ મુલાકાત પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવી હતી, કારણ કે ટ્રમ્પને શી જિનપિંગ સાથેની આ મુલાકાત માટે ઘણી આશાઓ હતી. જો કે, ચીને અસરકારક રીતે અમેરિકાની યોજનાઓને નિષ્ફળ બનાવી દીધી. ચીને પહેલાથી જ કહ્યું હતું કે તે તાઇવાન પર ચર્ચા કરવા માંગતો નથી. શી જિનપિંગની આ જીદથી ટ્રમ્પને મોટો ફટકો પડ્યો.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ચીનમાં લાગ્યો મોટો ઝટકો
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને શી જિનપિંગ સાથેની મુલાકાતથી ઘણી આશાઓ હતી. પરંતુ ચીને અમેરિકાના મનસૂબા પર પાણી ફેરવી દીધું છે. ચીને પહેલા જ સ્પષ્ટ કરી દીધું હતું કે તેઓ તાઈવાનના મુદ્દે કોઈ વાત કરવા માંગતા નથી. આ સિવાય ટ્રમ્પે ચીન પર જે ટેરિફ લગાવવાની વાત કરી હતી, તેનો પણ ચીને જડબાતોડ જવાબ આપ્યો છે. સ્માર્ટફોન, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ અને સંરક્ષણ સાધનો માટે જરૂરી ‘રેર અર્થ મિનરલ્સ’ પર ચીનનો દબદબો છે. આથી અમેરિકાના કોઈ પણ પ્રતિબંધની ચીન પર ખાસ અસર થતી નથી.
ઈરાન યુદ્ધમાંથી નીકળવા ટ્રમ્પને જોઈએ છે ચીનનો સાથ
અમેરિકાએ ઈરાન પર હુમલો તો કરી દીધો છે, પરંતુ હવે તે આ યુદ્ધમાંથી બહાર નીકળવા માંગે છે. આ માટે ટ્રમ્પે ચીન પાસે મદદ માંગી છે કે તે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) નો દરિયાઈ રસ્તો ખોલાવવા માટે ઈરાનને મનાવે. ચીને હા તો પાડી છે પરંતુ હજી સુધી આ રસ્તો અમેરિકા માટે બંધ છે, જ્યારે ચીનના જહાજો ત્યાંથી સરળતાથી પસાર થઈ રહ્યા છે.
રશિયા અને ચીનની દોસ્તી થઈ વધુ મજબૂત
ટ્રમ્પ બાદ ચીન પહોંચેલા રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિનનું ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. બંને દેશો વચ્ચે ઘણા મહત્વના કરારો થયા છે, જેમાં ‘સાઇબેરિયા-2 ડીલ’ સૌથી મહત્વની છે. આ એક વિશાળ નેચરલ ગેસ પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ છે, જેના દ્વારા રશિયા પોતાનો ગેસ યુરોપના બદલે ચીન અને એશિયાના બજારોમાં મોકલશે. મુલાકાત દરમિયાન પુતિને જિનપિંગને એક ખાસ કવિતા પણ સંભળાવી હતી.
મુલાકાત બાદ શી જિનપિંગે અમેરિકાનું નામ લીધા વિના કહ્યું કે હવે દુનિયામાં કોઈની દાદાગીરી નહીં ચાલે. આ તમામ ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે ચીન હવે આગામી ગ્લોબલ સુપર પાવર બનવાની દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.
