વૃદ્ધો સાવધાન! ડિજિટલ એરેસ્ટના નામે મરણમૂડી લૂંટતી સાયબર માફિયાઓની ટોળકી સક્રિય

ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી સાયબર ક્રાઈમના કિસ્સાઓ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યા છે.  વૃધ્ધોને ડિજિટલ એરેસ્ટ કરવાના કિસ્સા વધી રહ્યાં છે. વૃધ્ધોને ટાર્ગેટ કરતી ગુનાખોરી રોકવા માટે પાંચ વર્ષ અગાઉ કરાયેલાં આયોજનો કાગળ પર રહેતા સાયબર માફિયા બેફામ બન્યાં છે. ખાસ કરીને અમદાવાદ, સુરત સહિતના શહેરી વિસ્તારોમાં પોલીસ વૃધ્ધોની મદદ માટે 24 કલાક માટે તત્પર હોવાના દાવાઓ કાગળ ઉપર છે. સાયબર ક્રાઈમ રોકવા માટે કરોડો રૂપિયા ફાળવાતા હોવાની ગુજરાત સરકારના ગૃહ વિભાગની ડિગો વચ્ચે ગુજરાતના વૃધ્ધોની મરણમૂડી બચાવવામાં પરિણામ શૂન્ય સમાન છે. ખાસ કરીને અમદાવાદ, સુરત અને વડોદરા જેવા શહેરોમાં રહેતા વૃદ્ધો હવે સાયબર માફિયાઓના સોફ્ટ ટાર્ગેટ બની રહ્યા છે. ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ના નામે વૃદ્ધોને ડરાવી તેમની વર્ષોની મહેનતની કમાણી પડાવી લેવામાં આવી રહી છે.

શું છે આ ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ ફ્રોડ?

સાયબર ગઠિયાઓ પોલીસ, CBI, એટીએસ કે ટ્રાઈ (TRAI) ના અધિકારી બનીને વૃદ્ધોને વીડિયો કોલ કરે છે. તેઓ ડરાવે છે કે તમારા નામે ગેરકાયદેસર પાર્સલ આવ્યું છે અથવા તમે મની લોન્ડરિંગમાં સંડોવાયેલા છો. ત્યારબાદ, ઘરની બહાર ન નીકળવા અને વીડિયો કોલ ચાલુ રાખવા દબાણ કરી (ડિજિટલ એરેસ્ટ) લાખો-કરોડો રૂપિયા પડાવી લે છે.

ગુજરાતમાં નોંધાયેલા મોટા ફ્રોડના કિસ્સાઓ

વિતેલા થોડા મહિનામાં જ ગુજરાતમાં ચોંકાવનારા કિસ્સા સામે આવ્યા છે:

• ગાંધીનગર-અમદાવાદ: બે મહિલાઓ પાસેથી રૂ. 30.66 કરોડની છેતરપિંડી.

• અમદાવાદ: નિવૃત્ત દંપતી પાસેથી રૂ. 1.43 કરોડ અને અન્ય કિસ્સામાં રૂ. 7.12 કરોડની ઠગાઈ.

• ગાંધીનગર: નિવૃત્ત શિક્ષકને 28 દિવસ સુધી ડિજિટલ એરેસ્ટ રાખી રૂ. 99 લાખ પડાવ્યા.

• વડોદરા: નિવૃત્ત બેંક ઓફિસર પાસેથી રૂ. 74 લાખની લૂંટ.

પોલીસની કામગીરી સામે સવાલો

ગુના રોકવા માટે સરકાર દ્વારા કરોડો રૂપિયા ખર્ચાય છે, પરંતુ પરિણામ શૂન્ય દેખાઈ રહ્યું છે.

1. ડેટા લીક: સાયબર માફિયાઓ પાસે વૃદ્ધોનો ડેટા (નામ, નંબર, વિગત) ક્યાંથી આવે છે? તે શોધવામાં પોલીસ નિષ્ફળ રહી છે.

2. પ્રોજેક્ટ નમન: એકલા રહેતા વૃદ્ધોની સુરક્ષા માટે શરૂ થયેલો ‘પ્રોજેક્ટ નમન’ હવે માત્ર કાગળ પર હોય તેવું લાગે છે.

3. શી ટીમ (She Team): શી ટીમ દ્વારા વૃદ્ધોની નિયમિત મુલાકાત લેવાનું આયોજન પણ ઠપ્પ જણાય છે.

વૃદ્ધોએ કેવી રીતે સાવચેત રહેવું?

• કોઈપણ અજાણ્યા વીડિયો કોલથી ડરશો નહીં.

• પોલીસ કે સીબીઆઈ ક્યારેય વીડિયો કોલ પર ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ કરતી નથી.

• તમારી બેંક વિગતો કે ઓટીપી કોઈને આપશો નહીં.

• જો આવો કોઈ કોલ આવે તો તરત જ પરિવારજનો અથવા નજીકના પોલીસ સ્ટેશનનો સંપર્ક કરો.

• સાયબર ફ્રોડ થાય તો તરત જ 1930 નંબર પર કોલ કરી ફરિયાદ નોંધાવો.