ભારતના અનેક વિસ્તારોમાં હાલમાં LPG સિલિન્ડરોની ભારે અછત જોવા મળી રહી છે. લોકો ગેસ એજન્સીઓ પર લાંબી કતારોમાં ઉભા છે. બીજી તરફ, જેમના ઘરે પાઈપલાઈન (PNG) કનેક્શન છે, તેઓ કોઈ પણ અડચણ વગર ગેસ મેળવી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિએ સાબિત કર્યું છે કે ભવિષ્ય PNG ગેસનું જ છે.
LPG ના પુરવઠામાં કેમ અવરોધ આવ્યો?
નિષ્ણાતોના મતે LPG સિલિન્ડરની અછત પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
-
આયાત પર નિર્ભરતા: ભારત તેની LPG જરૂરિયાતનો 62% હિસ્સો બીજા દેશોમાંથી આયાત કરે છે.
-
યુદ્ધની અસર: આ આયાતનો મોટો હિસ્સો મધ્યપૂર્વના રસ્તે આવે છે. હાલમાં ત્યાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ છે.
-
કોમર્શિયલ ઉપયોગ પર રોક: સરકારે ઘરેલું વપરાશને પ્રાધાન્ય આપવા માટે કોમર્શિયલ સિલિન્ડરો પર આંશિક રોક લગાવી છે.
PNG ગ્રાહકો કેમ સુરક્ષિત છે?
PNG એટલે કે પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ અત્યારે વધુ મજબૂત અને ભરોસાપાત્ર વિકલ્પ સાબિત થયો છે. તેના કારણો આ રહ્યા:
-
સ્થાનિક ઉત્પાદન: ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો 50% કુદરતી ગેસ પોતે જ ઉત્પાદિત કરે છે. આથી વિદેશી યુદ્ધોની અસર ઓછી થાય છે.
-
સીધું વિતરણ: ગેસ સીધો પાઈપલાઈન દ્વારા ઘર સુધી પહોંચે છે. સિલિન્ડર લાવવા કે રિફિલ કરવાની કોઈ ઝંઝટ રહેતી નથી.
-
સરકારી પ્રાથમિકતા: કોઈપણ કટોકટીમાં સરકાર સૌથી પહેલા ઘરેલું PNG ગ્રાહકોને ગેસ પૂરો પાડે છે.
-
વિવિધ સ્ત્રોત: ભારત રશિયા, અમેરિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા અનેક દેશોમાંથી ગેસ મેળવે છે, તેથી કોઈ એક દેશ પર નિર્ભર રહેવું પડતું નથી.
ગુજરાત PNG ક્ષેત્રે દેશમાં અગ્રેસર
દેશભરમાં PNG નેટવર્ક ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યું છે. આંકડાઓ મુજબ, પ્રતિ લાખ વસ્તી દીઠ કનેક્શનની સંખ્યામાં ગુજરાત સૌથી આગળ છે:
-
ગુજરાત: 5,132 કનેક્શન (સૌથી વધુ)
-
મહારાષ્ટ્ર: 3,340 કનેક્શન
-
ઉત્તર પ્રદેશ: 865 કનેક્શન
ભવિષ્યનું લક્ષ્યાંક
સરકારનો લક્ષ્યાંક વર્ષ 2034 સુધીમાં દેશમાં 12.63 કરોડ PNG કનેક્શન પૂરા પાડવાનો છે. અત્યારે લગભગ 1.59 કરોડ ઘરોમાં આ સુવિધા છે. સરકાર લોકોને અપીલ કરી રહી છે કે તેઓ LPG પરનું ભારણ ઘટાડવા માટે PNG તરફ વળે.
વર્તમાન LPG સંકટ એ ભારત માટે બોધપાઠ છે. ઉર્જા સુરક્ષા માટે પાઈપલાઈન નેટવર્ક વધારવું ખૂબ જ જરૂરી છે. PNG માત્ર સસ્તું જ નથી, પણ કટોકટીના સમયે વધુ સુરક્ષિત અને ભરોસાપાત્ર પણ છે.
