મ્યુચ્યુઅલ ફંડના રોકાણકારોમાં દર ચારમાંથી એક મહિલા: કુલ સંપત્તિ વધીને ₹15.88 લાખ કરોડ થઈ, જાણો રસપ્રદ ટ્રેન્ડ

mutual funds: ભારતમાં નાણાકીય આયોજન અને સંપત્તિ સર્જન બાબતે મહિલાઓની સક્રિયતામાં ઐતિહાસિક ઉછાળો આવ્યો છે. એમ્ફી-ક્રીસીલ ફેક્ટબુક (AMFI-CRISIL Factbook 2026) ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, દેશમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં દર ચાર રોકાણકારોમાંથી આશરે એક મહિલા રોકાણકાર છે. કુલ 6.09 કરોડ રોકાણકારોમાંથી મહિલા રોકાણકારોની સંખ્યા 1.61 કરોડ (26.4%) પર પહોંચી ગઈ છે.

છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં મહિલા રોકાણકારોની કુલ સંપત્તિ (AUM) લગભગ ત્રણ ગણી વધીને ₹15.88 લાખ કરોડ થઈ છે, જે માર્ચ 2021 માં ₹5.84 લાખ કરોડ હતી. આમ, પાંચ વર્ષમાં મહિલાઓના રોકાણમાં ₹10.04 લાખ કરોડનો તોતિંગ વધારો નોંધાયો છે.

મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):

• વ્યક્તિગત રોકાણકારોના કુલ AUM માં મહિલાઓનો હિસ્સો 32.6% થી વધીને 34.5% થયો.

• મહિલાઓનો SIP AUM ₹1.26 લાખ કરોડથી વધીને ₹4.73 લાખ કરોડ થયો (ચાર ગણો ઉછાળો).

• કુલ મહિલા AUM માં SIP નો હિસ્સો બમણો થઈને 15.2% થી 29.8% એ પહોંચ્યો.

• B-30 (નાના શહેરો) માંથી મહિલાઓની ભાગીદારી વધીને 26% થઈ.

• મહિલાઓના પોર્ટફોલિયોમાં ઇક્વિટી ફંડ્સનો હિસ્સો 49% થી ઉછળીને 64% થયો.

મહિલા રોકાણકારોના મુખ્ય આંકડા અને વૃદ્ધિ:

મેટ્રો પૂરતું સીમિત નહીં: નાના શહેરોમાં પણ વ્યાપ વધ્યો

મહિલા રોકાણકારોનો વધતો પ્રભાવ માત્ર મેટ્રો શહેરો પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી. દેશના ટોચના 30 શહેરો (T-30) મહિલાઓના AUM માં 74% હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે નાના શહેરો (B-30) નો હિસ્સો પાંચ વર્ષ પહેલાંના 23% થી વધીને 26% થયો છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે ટાયર-2 અને ટાયર-3 નગરોમાં પણ મહિલાઓમાં નાણાકીય જાગૃતિ ઝડપથી ફેલાઈ રહી છે.

રોકાણ વ્યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર

ડેટા દર્શાવે છે કે યુવા મહિલાઓ સિપ (SIP) દ્વારા મોટા પાયે ઇક્વિટી ફંડ્સમાં રોકાણ કરી રહી છે. વય વધવાની સાથે તેઓ બેલેન્સ્ડ, હાઇબ્રિડ અને ડેટ ફંડ તરફ વળે છે.

આ ઉપરાંત, લાંબા ગાળાના હોરાઇઝનમાં પણ વધારો થયો છે; 5 વર્ષથી વધુ સમયગાળા માટે રોકાણ જાળવી રાખતી મહિલાઓનો હિસ્સો 5% થી વધીને 24% થયો છે, જે દર્શાવે છે કે મહિલાઓ હવે શોર્ટ-ટર્મ નફાને બદલે વેલ્થ ક્રિએશનના લાંબા ગાળાના લક્ષ્યોને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે.