ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ની નવી કેન્દ્રીય સંગઠન ટીમની જાહેરાત બાદ હવે કેન્દ્ર સરકારના મંત્રીમંડળમાં મોટા ફેરબદલ અને કેબિનેટ વિસ્તરણની અટકળોએ જોર પકડ્યું છે. Live Hindustan ના અહેવાલ અનુસાર, આ સંભવિત પુનર્ગઠનમાં યુવા નેતાઓ, મહિલા પ્રતિનિધિઓ તેમજ નવા સાથી પક્ષોને સમાવવા સાથે આગામી રાજકીય સમીકરણો અને મંત્રાલયોના કાર્યબોજને સંતુલિત કરવાનો મુખ્ય હેતુ રહેશે.
બંધારણના અનુચ્છેદ 75(1A) હેઠળ કેન્દ્રીય મંત્રી પરિષદમાં વડાપ્રધાન સહિત મહત્તમ 81 મંત્રીઓ હોઈ શકે છે. હાલમાં આ સંખ્યા 69 છે, એટલે કે મંત્રીમંડળમાં હજુ 12 પદો ખાલી છે. હાલના 14 કેન્દ્રીય મંત્રીઓ પાસે એક કરતાં વધુ મંત્રાલયોનો પ્રભાર છે, જે આ ફેરબદલ દ્વારા વહેંચવામાં આવી શકે છે.
મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):
-
બંધારણીય મર્યાદા (81) સામે હાલ 69 મંત્રીઓ કાર્યરત, કેબિનેટમાં 12 પદો ખાલી.
-
‘એક વ્યક્તિ, એક પદ’ ની નીતિ હેઠળ સંગઠનમાં ગયેલા નેતાઓની મંત્રી પદેથી બાદબાકી શક્ય.
-
નવા સાથી પક્ષો, શિવસેના (શિંદે જૂથ) અને અન્ય રાજકીય જૂથોને કેબિનેટમાં સમાવવાની ગણતરી.
-
યુવા અને મહિલા નેતૃત્વને પ્રાધાન્ય આપવાની સાથે મંત્રાલયોના કામના બોજનું સંતુલન.
કોની થઈ શકે છે બાદબાકી?
ભાજપ પરંપરાગત રીતે ‘એક વ્યક્તિ, એક પદ’ ના સિદ્ધાંતને અનુસરે છે, જેના કારણે કેટલાક નેતાઓની કેબિનેટમાંથી વિદાય થઈ શકે છે:
-
સંગઠનમાં નવી જવાબદારી: પીયૂષ ગોયલને રાષ્ટ્રીય ખજાનચી, હર્ષ મલ્હોત્રાને દિલ્હી પ્રદેશ પ્રમુખ અને પંકજ ચૌધરીને ઉત્તર પ્રદેશ પ્રદેશ પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા છે.
-
રાજીનામા અને મુદત પૂર્ણ: ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને રાજીનામું આપ્યું હતું, જ્યારે જ્યોર્જ કુરિયન અને રવનીત સિંહ બિટ્ટુનો રાજ્યસભા કાર્યકાળ પૂર્ણ થતાં તેમણે પદ છોડ્યા છે. આ ઉપરાંત હરદીપ સિંહ પુરી અને બી. એલ. વર્માનો રાજ્યસભા કાર્યકાળ પણ આ વર્ષે પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે.
કેબિનેટમાં કોને મળી શકે છે સ્થાન?
હાલ મંત્રી પરિષદમાં 12 થી વધુ મંત્રીઓ 70 વર્ષથી વધુ વયના છે, જ્યારે કે. રામમોહન નાયડુ (38 વર્ષ) સૌથી યુવા મંત્રી છે. આથી નવા ફેરબદલમાં યુવા અને મહિલા ચહેરાઓની સંખ્યા વધવાની શક્યતા છે:
-
પંજાબના રાજકીય સમીકરણો વચ્ચે અકાલી દળ સાથે ગઠબંધનની ચર્ચામાં હરસિમરત કૌર બાદલનું નામ ચર્ચામાં છે.
-
શિવસેના (શિંદે જૂથ) ના સાંસદ શ્રીકાંત શિંદેનું નામ પણ રેસમાં છે.
-
તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) થી અલગ થઈને એનડીએ (NDA) ને ટેકો આપનારા જૂથ તેમજ અન્ય સહયોગી જૂથોને પ્રતિનિધિત્વ મળી શકે છે.
-
ઉત્તર પ્રદેશ, ગુજરાત, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર ઉપરાંત વિપક્ષ શાસિત રાજ્યો કર્ણાટક અને હિમાચલ પ્રદેશમાંથી પણ નવા પ્રાદેશિક ચહેરાઓને સ્થાન આપવા પર વિચારણા ચાલી રહી છે.
