success story : સફળતાની સફર ક્યારેય આસાન હોતી નથી. ઘણીવાર જીવનમાં મળેલી શરૂઆતની નિષ્ફળતાઓ જ વ્યક્તિને અકલ્પનીય ઊંચાઈઓ સુધી પહોંચાડવાનું નિમિત્ત બને છે. આવી જ અદભુત અને પ્રેરણાદાયી કહાણી છે તમિલનાડુના એરોસ્પેસ ઉદ્યોગસાહસિક ડૉ. આનંદ મેગાલિંગમની.
એન્જિનિયરિંગ કોલેજના પ્રથમ જ સેમેસ્ટરમાં તમામ વિષયોમાં નાપાસ થનારા આનંદે પોતાની ભૂલોમાંથી શીખીને રોકેટ વિજ્ઞાનમાં ડગ માંડ્યા અને આજે ₹800 કરોડ ના મૂલ્યાંકનવાળી અગ્રણી ખાનગી સ્પેસ-ટેક કંપની ‘સ્પેસ ઝોન ઈન્ડિયા’ (Space Zone India) ઊભી કરી દીધી છે.
મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):
-
પિતા ટ્રેક્ટર ચલાવી પરિવારનું ગુજરાન ચલાવતા, સ્કૂલ જવા રોજે 6 કિલોમીટર પગપાળા ચાલવું પડતું.
-
કોલેજના પહેલા સેમેસ્ટરમાં તમામ વિષયોમાં નાપાસ થયા છતાં હાર ન માની.
-
સ્પોર્ટ્સ ક્વોટા થકી ફરી પ્રવેશ મેળવી એરોનોટિકલ એન્જિનિયરિંગમાં અભ્યાસ કર્યો.
-
ડિસેમ્બર 2021 માં ‘સ્પેસ ઝોન ઈન્ડિયા’ નામથી સ્પેસ-ટેક સ્ટાર્ટઅપની સ્થાપના કરી.
-
હાઇબ્રિડ રોકેટ મિશન RHUMI-1 લોન્ચ કરીને ભારતના પ્રાઈવેટ સ્પેસ સેક્ટરમાં ઐતિહાસિક સિદ્ધિ મેળવી.
સંઘર્ષથી સ્પેસ-ટેક સુધીની સફર:
| જીવનનો તબક્કો | સંઘર્ષ અને સિદ્ધિ |
| બાળપણ & શાળા | આર્થિક તંગી વચ્ચે દરરોજ 6 કિમી પગપાળા ચાલીને પ્રાથમિક શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. |
| કોલેજ નિષ્ફળતા | એન્જિનિયરિંગના પ્રથમ સેમેસ્ટરમાં તમામ પેપરમાં ફેલ, કારકિર્દી સામે પ્રશ્નાર્થ. |
| ટર્નિંગ પોઈન્ટ | રમતો પ્રત્યેના લગાવથી ખાનગી કોલેજમાં એરોનોટિકલ એન્જિનિયરિંગમાં એડમિશન મળ્યું. |
| સ્ટાર્ટઅપ સ્થાપના | ડિસેમ્બર 2021 માં ‘સ્પેસ ઝોન ઈન્ડિયા’ ની સ્થાપના કરી. |
| કંપની વેલ્યુએશન | ગણતરીના વર્ષોમાં કંપનીનું મૂલ્યાંકન આશરે ₹800 કરોડ પહોંચ્યું. |
RHUMI-1 રોકેટ મિશનથી મળી રાષ્ટ્રીય ઓળખ
ડૉ. આનંદની કંપનીએ 24 ઓગસ્ટ 2024 ના રોજ ચેન્નાઈ નજીક ઈસ્ટ કોસ્ટ રોડ પરથી RHUMI-1 હાઇબ્રિડ રોકેટનું સફળ લોન્ચિંગ કર્યું હતું. આ મિશનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અત્યંત ઓછા ખર્ચે ફરીથી વાપરી શકાય તેવી (Reusable) અને પર્યાવરણને અનુકૂળ રોકેટ ટેકનોલોજી વિકસાવવાનો હતો. આ સીમાચિહ્નરૂપ સફળતા સાથે જ સ્પેસ ઝોન ઈન્ડિયા દેશના અગ્રણી ખાનગી સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સની યાદીમાં સામેલ થઈ ગઈ.
આનંદ મેગાલિંગમની આ સફળતા સાબિત કરે છે કે કોલેજ કે પરીક્ષાના માર્ક્સ ક્યારેય વ્યક્તિની સાચી ક્ષમતા નક્કી કરી શકતા નથી. અથાક પરિશ્રમ અને સ્પષ્ટ વિઝન હોય તો સામાન્ય સંજોગોમાંથી પણ અસાધારણ ઇતિહાસ રચી શકાય છે.
