આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન એ દરેક ઘરની જરૂરિયાત બની ગયો છે, પરંતુ શું તમે નોંધ્યું છે કે બાળકોના હાથમાં ફોન આવતા જ તેઓ દુનિયા ભૂલી જાય છે? માતા-પિતા ઘણીવાર બાળકને શાંત રાખવા માટે તેને સ્માર્ટફોન પકડાવી દે છે. પરંતુ આ ‘શોર્ટકટ’ બાળકના ભવિષ્ય માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે. ઉત્તર પ્રદેશના સીએમ યોગી આદિત્યનાથે પણ આ ગંભીર મુદ્દે વાલીઓને મહત્વની સલાહ આપી છે.
સીએમ યોગી આદિત્યનાથની વાલીઓને અપીલ
તાજેતરમાં એક કાર્યક્રમમાં સીએમ યોગીએ સ્માર્ટફોનના ઉપયોગ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ખાસ કરીને માતાઓ અને બહેનોને વિનંતી કરી છે કે નાના બાળકોને સ્માર્ટફોન ન આપો.
સીએમ યોગીએ શું કહ્યું?
-
બાળક રડે તો રડવા દો: જો બાળક સ્માર્ટફોન માટે રડતું હોય, તો તેને રડવા દો. થોડી વાર નારાજ થયા પછી તે તેની જાતે જ શાંત થઈ જશે.
-
આંખો પર ખરાબ અસર: સતત સ્ક્રીન સામે જોતા રહેવાથી બાળકની આંખોની રોશની પર ખરાબ અસર પડે છે.
-
માનસિક વિકાસ અટકે છે: સ્માર્ટફોન બાળકની વિચારવાની અને સમજવાની શક્તિને કુંઠિત કરે છે.
-
નેગેટિવિટી અને ગેમ્સ: ફોનમાં આવતી અમુક ગેમ્સ બાળકોને નકારાત્મક દિશામાં લઈ જાય છે, જે તેમને ડિપ્રેશન તરફ ધકેલી શકે છે.
વિકલ્પ શું છે?
સીએમ યોગીએ સૂચવ્યું કે બાળક જેટલો સમય ફોનમાં વિતાવે છે, તેટલો સમય તેને પુસ્તકો વાંચવામાં, યોગ કરવામાં કે વ્યાયામ કરવામાં લગાવવો જોઈએ. આનાથી બાળકની એકાગ્રતા વધશે અને તેનું જીવન વ્યવસ્થિત બનશે.
એક્સપર્ટ્સ શું કહે છે? (સાયકિયાટ્રિસ્ટનો મત)
સાયકિયાટ્રિસ્ટ અંકિત દરલના જણાવ્યા મુજબ, સ્માર્ટફોન હવે ઘરમાં એક ‘નેની’ (આયા) જેવું કામ કરવા લાગ્યો છે. વાલીઓ પોતાના કામમાં વ્યસ્ત રહેવા માટે બાળકને ફોન આપે છે, જે સૌથી મોટી ભૂલ છે.
શા માટે બાળક ચિડાઈ જાય છે?
-
ડોપામાઈનનો પ્રભાવ: ફોન જોવાથી મગજમાં ડોપામાઈન નામનું કેમિકલ રિલીઝ થાય છે, જે આનંદ આપે છે. જ્યારે ફોન લઈ લેવામાં આવે, ત્યારે મગજમાં ‘કેમિકલ ક્રેશ’ થાય છે.
-
વ્યવહારમાં ફેરફાર: ફોન લઈ લેતા બાળક ચિડચિડું થઈ જાય છે, તેને ગુસ્સો આવે છે અને તે નર્વસ થઈ જાય છે.
-
માતા-પિતાની જરૂરિયાત: જ્યારે બાળક રડે છે, ત્યારે તેને ફોનની નહીં પણ માતા-પિતાના પ્રેમ અને સમયની જરૂર હોય છે.
कम उम्र के बच्चों को Smartphone न दें… pic.twitter.com/OmZ5qO4qj0
— Yogi Adityanath (@myogiadityanath) March 16, 2026
બાળકને સ્માર્ટફોનથી દૂર રાખવા માટેની ટિપ્સ:
-
તમારો સ્ક્રીન ટાઈમ ઘટાડો: જો તમે આખો દિવસ ફોનમાં રહેશો, તો બાળક પણ તે જ શીખશે.
-
આઉટડોર ગેમ્સ: બાળકને બહાર મેદાનમાં રમવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો.
-
પુસ્તકો સાથે દોસ્તી: નાનપણથી જ બાળકને રંગીન ચિત્રોવાળી વાર્તાની ચોપડીઓ આપો.
-
ડિજિટલ ડિટોક્સ: દિવસમાં અમુક કલાકો એવા નક્કી કરો જેમાં ઘરના કોઈ પણ સભ્ય ફોનનો ઉપયોગ ન કરે.
