સાવધાન! જો તમે નંબર પ્લેટ સાથે છેડછાડ કરી તો થશે જેલ, જાણો શું છે ‘નંબર પ્લેટ ક્લોનિંગ’ અને તેની સજા

 એપ્રિલ 24, 2026 : હાલના દિવસોમાં હૈદરાબાદ સહિત દેશના અનેક ભાગોમાં ‘નંબર પ્લેટ ક્લોનિંગ’નો એક ખતરનાક ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે. આ એક એવો ગુનો છે જેમાં નિર્દોષ વાહન માલિકોને એવા ટ્રાફિક મેમો (ચલાણ) મળી રહ્યા છે જે નિયમો તેમણે ક્યારેય તોડ્યા જ નથી. ટ્રાફિક પોલીસની તપાસમાં અનેક ચોંકાવનારા ખુલાસા થયા છે.

શું છે નંબર પ્લેટ ક્લોનિંગ?

નંબર પ્લેટ ક્લોનિંગમાં આરોપીઓ કોઈ માન્ય વાહનનો રજીસ્ટ્રેશન નંબર કોપી કરે છે અથવા તેમાં નજીવો ફેરફાર કરીને પોતાના વાહન પર લગાવી દે છે. જ્યારે આ નકલી નંબર પ્લેટ વાળું વાહન ટ્રાફિક નિયમ તોડે છે, ત્યારે સીસીટીવી કેમેરા તે નંબરના આધારે ચલાણ જનરેટ કરે છે. પરિણામે, દંડનો મેમો અસલી વાહન માલિકના ઘરે પહોંચે છે, જ્યારે અસલી ગુનેગાર બચી જાય છે.

હૈદરાબાદમાં નોંધાયેલા ચોંકાવનારા કિસ્સા

• ડિલિવરી એજન્ટની કરતૂત: નેલ્લોરના એક વ્યક્તિને હૈદરાબાદના જુબલી હિલ્સ વિસ્તારના મેમો મળવા લાગ્યા. તપાસમાં ખબર પડી કે એક ડિલિવરી એજન્ટે પોતાની સ્કૂટી પર આ વ્યક્તિનો નંબર લગાવી દીધો હતો.

• નંબરમાં ફેરફાર: કુકટપલ્લીની એક મહિલાને પણ આવા જ નકલી ચલાણ મળ્યા. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે એક યુવકે પોતાની બાઇકના નંબરમાં માત્ર એક અક્ષર બદલીને મહિલાના વાહન જેવો નંબર બનાવી દીધો હતો.

ટેકનોલોજીની મદદથી પકડાય છે આરોપીઓ

ટ્રાફિક પોલીસ હવે હાઇટેક સીસીટીવી અને ‘ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રિકગ્નિશન સિસ્ટમ’ (ANPR) નો ઉપયોગ કરી રહી છે.

• જો એક જ નંબરની બે પ્લેટ અલગ-અલગ જગ્યાએ એકસાથે દેખાય, તો સિસ્ટમ તરત એલર્ટ આપે છે.

• રિપોર્ટ મુજબ, વર્ષ 2025 ના પ્રથમ 10 મહિનામાં જ હૈદરાબાદમાં 36,000 થી વધુ ખોટા ચલાણ જારી થયા છે.

નંબર પ્લેટ સાથે છેડછાડ પર શું છે સજા?

મોટર વાહન અધિનિયમ (Motor Vehicle Act) મુજબ નંબર પ્લેટ સાથે છેડછાડ કરવી એ ગંભીર ગુનો છે:

1. FIR અને જેલ: નંબર પ્લેટ બદલવી, છુપાવવી અથવા તેના પર ટેપ કે પેન્ટ લગાવવું એ છેતરપિંડી માનવામાં આવે છે. આમાં પોલીસ સીધી FIR નોંધી શકે છે અને આરોપીને જેલની સજા થઈ શકે છે.

2. વાહન જપ્તી: ગુનામાં વપરાયેલ વાહનને પોલીસ જપ્ત કરી શકે છે.

3. રજીસ્ટ્રેશન રદ: જો કોઈ વ્યક્તિ વારંવાર આવું કરતા પકડાય, તો તેના વાહનનું રજીસ્ટ્રેશન કાયમી ધોરણે રદ થઈ શકે છે.