UPI ; ભારત અને નેપાળ વચ્ચે નાણાકીય લેવડદેવડને વધુ સરળ અને ઝડપી બનાવવા માટે એક ઐતિહાસિક પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. બંને દેશોએ મળીને ક્રોસ-બોર્ડર (સરહદ પાર) મની ટ્રાન્સફર માટે યુપીઆઈ (UPI) આધારિત નવી સિસ્ટમ સત્તાવાર રીતે લૉન્ચ કરી દીધી છે. ભારત સરકારના નાણા મંત્રાલયે ગુરુવારે (11 જૂન) આ અંગે સત્તાવાર માહિતી આપી છે.
6 જૂનથી શરૂ થઈ ગઈ છે આ ખાસ સુવિધા
નાણા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત અને નેપાળ સરહદ નજીક રહેતા લોકો, વેપારીઓ અને પ્રવાસીઓની સુવિધા માટે 6 જૂન 2026 ના રોજ પિયર-ટુ-પિયર (P2P) ક્રોસ-બોર્ડર મની રેમિટન્સ વ્યવસ્થા શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
-
આ નવી સિસ્ટમ ભારતના યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (UPI) અને નેપાળના નેશનલ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (NPI) ને સીધું જોડે છે.
-
આ જોડાણથી હવે બંને દેશોના નાગરિકો પોતપોતાના મોબાઈલ બેંકિંગ એપ્લિકેશન અને ડિજિટલ વોલેટ દ્વારા સીધા અને ત્વરિત (ઇન્સ્ટન્ટ) પૈસા ટ્રાન્સફર કરી શકશે.
બંને દેશો વચ્ચેના ડિજિટલ સંબંધો થશે મજબૂત
નાણા મંત્રાલયે પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે, “UPI-NPI નું આ જોડાણ નાણાકીય સમાવેશીકરણ (Financial Inclusion) ની દિશામાં એક મોટી પ્રગતિ છે. આ સિસ્ટમ ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના મજબૂત આર્થિક અને ડિજિટલ સંબંધોને વધુ પ્રોત્સાહન આપશે.”
આ નવું પેમેન્ટ મોડલ માત્ર સરળ જ નથી, પરંતુ સુરક્ષિત અને ઘણું સસ્તું (એફોર્ડેબલ) પણ છે. આ ટેકનોલોજીથી બંને દેશો વચ્ચેના વર્ષો જૂના સામાજિક અને આર્થિક સંબંધો પણ વધુ ગાઢ બનશે.
< /p>
NPCI અને NCHL ના સહયોગથી મળી સફળતા
આ આધુનિક ડિજિટલ સિસ્ટમ ઊભી કરવાનું કામ નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) ની આંતરરાષ્ટ્રીય શાખા ‘NPCI ઇન્ટરનેશનલ પેમેન્ટ્સ લિમિટેડ’ (NIPL) અને નેપાળ ક્લિયરિંગ હાઉસ લિમિટેડ (NCHL) દ્વારા સંયુક્ત રીતે પૂરું કરવામાં આવ્યું છે. આ નવી પહેલથી બંને દેશોના પ્રવાસીઓ અને સ્થાનિક ઉદ્યોગો માટે પેમેન્ટની ચિંતા કાયમ માટે દૂર થઈ જશે.
ભારતમાં ડિજિટલ ક્રાંતિનું પ્રતીક છે UPI ભારતમાં રોજિંદા જીવનમાં ડિજિટલ મની ટ્રાન્સફર માટે યુપીઆઈ (UPI) નો સૌથી વધુ ઉપયોગ થાય છે. માત્ર મની ટ્રાન્સફર જ નહીં, પરંતુ મોબાઈલ રિચાર્જ, ડીટીએચ રિચાર્જ, વીજળી-પાણીના બિલ પેમેન્ટ અને ફાસ્ટેગ રિચાર્જ જેવા તમામ કામો હવે UPI ની મદદથી સેકન્ડોમાં થઈ રહ્યા છે. હવે આ જ ડિજિટલ તાકાતનો લાભ નેપાળ જતા ભારતીયો અને ત્યાંના નાગરિકોને પણ મળશે.
