અમદાવાદ: રોકાણકારો માટે આજે માઠા સમાચાર સામે આવ્યા છે. શેરબજારમાં ચાલી રહેલી ઉથલપાથલ વચ્ચે હવે કિંમતી ધાતુઓ એટલે કે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. મધ્ય પૂર્વમાં (Middle East) વધી રહેલા તણાવ અને વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિને કારણે સોના-ચાંદીના ભાવ આસમાનેથી જમીન પર આવી રહ્યા હોય તેવું લાગી રહ્યું છે.
છેલ્લા 40 વર્ષમાં ક્યારેય ન જોયો હોય તેવો સાપ્તાહિક ઘટાડો અત્યારે બજારમાં જોવા મળી રહ્યો છે. ચાલો જાણીએ કે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આટલો મોટો ઘટાડો કેમ આવ્યો અને હાલ બજારની સ્થિતિ શું છે.
ચાંદીના ભાવમાં 21,000 રૂપિયાનો ગાબડું
આજ સવારથી જ મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ચાંદીના ભાવમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી રહી છે.
-
કિંમતમાં ઘટાડો: ચાંદીનો ભાવ એક સમયે 2 લાખ રૂપિયાની નીચે એટલે કે 1,99,643 રૂપિયા સુધી ગગડી ગયો હતો.
-
ટકાવારીમાં ઘટાડો: પ્રતિ કિલોએ અંદાજે 9% જેટલો જંગી ઘટાડો નોંધાયો છે.
-
વર્તમાન સ્થિતિ: બપોરના સમયે થોડો સુધારો જોવા મળ્યો હતો અને ભાવ 2,05,180 રૂપિયાની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો.
સોનું ઓલ ટાઈમ હાઈથી 63,000 રૂપિયા સસ્તું થયું
સોનાના રોકાણકારો માટે આ આંચકાજનક સમાચાર છે. જાન્યુઆરી 2026માં સોનું જે ઊંચાઈ પર હતું, ત્યાંથી હવે તેમાં મોટું કરેક્શન આવ્યું છે.
-
રેકોર્ડ હાઈ: 29 જાન્યુઆરીના રોજ સોનું 1,93,000 રૂપિયાના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચ્યું હતું.
-
આજનો ભાવ: MCX પર સોનું હવે 1.30 લાખ રૂપિયાની નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.
-
કુલ ઘટાડો: માત્ર 53 દિવસમાં સોનાના ભાવમાં 63,000 રૂપિયાથી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
સોના-ચાંદીના ભાવ ઘટવાના 5 મુખ્ય કારણો
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે નીચે મુજબના કારણોને લીધે કિંમતોમાં આટલો મોટો કડાકો બોલાયો છે:
1. પ્રોફિટ બુકિંગ (નફો વસૂલવાની પ્રક્રિયા)
સોનું અને ચાંદી છેલ્લા એક વર્ષમાં ખૂબ જ ઉંચા સ્તરે પહોંચી ગયા હતા. જે રોકાણકારોએ નીચા ભાવે ખરીદી કરી હતી, તેમણે હવે આ ઉંચા ભાવનો લાભ લેવા માટે વેચાણ શરૂ કર્યું છે. જ્યારે બજારમાં મોટા પાયે વેચવાલી થાય, ત્યારે ભાવ કુદરતી રીતે નીચે આવે છે.
2. વ્યાજ દરોમાં વધારાની શક્યતા
ક્રૂડ ઓઈલ મોંઘું થવાને કારણે વિશ્વભરમાં મોંઘવારી વધવાનો ડર છે. આ સ્થિતિમાં અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વ સહિતની સેન્ટ્રલ બેંકો વ્યાજ દરો વધારી શકે છે. નિયમ મુજબ, જ્યારે વ્યાજ દર વધે છે ત્યારે રોકાણકારો સોનામાં રોકાણ કરવાને બદલે બોન્ડ કે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં પૈસા રોકવાનું વધુ પસંદ કરે છે.
3. મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ અને રોકડની જરૂરિયાત
અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે ખાડી દેશો પર આર્થિક દબાણ વધ્યું છે. આ દેશોને પોતાની અર્થવ્યવસ્થા ટકાવી રાખવા માટે મોટી માત્રામાં રોકડની જરૂર છે. આ જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે તેઓ પોતાના ગોલ્ડ રિઝર્વ (સોનાના ભંડાર) વેચી રહ્યા છે, જેનાથી બજારમાં સોનાનો પુરવઠો વધી ગયો છે.
4. શેરબજારના નુકસાનની ભરપાઈ
છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં એશિયન શેરબજારોમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. મોટા રોકાણકારોએ ઇક્વિટી માર્કેટમાં થયેલા નુકસાનને સેટલ કરવા માટે સોનામાં રહેલી પોતાની પોઝિશન ખાલી કરી છે. શેરબજારનું નુકસાન ભરવા માટે સોનું વેચવામાં આવી રહ્યું છે.
5. ટેકનિકલ કરેક્શન
કોઈપણ કોમોડિટી જ્યારે બહુ ઝડપથી વધે છે, ત્યારે તેમાં ‘ટેકનિકલ કરેક્શન’ આવે જ છે. જાન્યુઆરીમાં સોનું તેની ક્ષમતા કરતા વધુ ઉપર ગયું હતું, જે હવે 20% જેટલું નીચે આવીને સ્થિર થવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
વર્ષ 2025: સોના અને ચાંદી માટે ‘ગોલ્ડન યર’ રહ્યું હતું
જો આપણે પાછલા વર્ષ પર નજર કરીએ તો સોના અને ચાંદીએ રોકાણકારોને માલામાલ કરી દીધા હતા:
-
સોનું: વર્ષ 2025માં સોનામાં 75% જેટલું વળતર મળ્યું હતું. જે સોનું 2024ના અંતે 76,162 રૂપિયા હતું, તે 2025ના અંતે 1,33,195 રૂપિયા થઈ ગયું હતું.
-
ચાંદી: ચાંદીએ તો તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા હતા. 2025માં ચાંદીએ 167% રિટર્ન આપ્યું હતું. એક જ વર્ષમાં ચાંદી 86,017 રૂપિયાથી વધીને 2,30,420 રૂપિયા પ્રતિ કિલો થઈ ગઈ હતી.
નિષ્કર્ષ: શું હવે સોનું ખરીદવું જોઈએ?
બજારના નિષ્ણાતોના મતે, આ ઘટાડો લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે એક તક હોઈ શકે છે. જોકે, મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધની સ્થિતિ હજુ અસ્પષ્ટ હોવાથી બજારમાં હજુ પણ થોડી વોલેટાલિટી (ઉથલપાથલ) જોવા મળી શકે છે. કોઈપણ રોકાણ કરતા પહેલા નાણાકીય સલાહકારની મદદ લેવી હિતાવહ છે.
