કેન્દ્ર સરકારના લાખો નિવૃત્ત કર્મચારીઓ આગામી 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) હેઠળ પેન્શન સંબંધિત 39 વર્ષ જૂના નિયમમાં મોટો ફેરફાર કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. હાલના નિયમ મુજબ નિવૃત્તિ સમયે એકસાથે રકમ (Commuted Pension) લીધા પછી કર્મચારીના માસિક પેન્શનમાંથી સતત 15 વર્ષ સુધી કપાત ચાલુ રહે છે.
પેન્શનર સંગઠનો આ રિકવરી સમયગાળો 15 વર્ષથી ઘટાડીને 11 થી 12 વર્ષ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. જો સરકાર આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારે, તો પેન્શનરોને 4 વર્ષ વહેલું પૂરું પેન્શન મળવાનું શરૂ થશે અને લાખો રૂપિયાનો સીધો આર્થિક ફાયદો થશે.
મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):
-
નિવૃત્તિ સમયે બેઝિક પેન્શનમાંથી 40% સુધી કમ્યુટેડ પેન્શન ઉપાડવાની જોગવાઈ છે.
-
હાલમાં આ ઉપાડેલી રકમની ભરપાઈ પેન્શનમાંથી સતત 15 વર્ષ સુધી કાપીને કરવામાં આવે છે.
-
નાણાકીય આંકડા દર્શાવે છે કે સરકારને વ્યાજ સહિતની રકમ 10 થી 11 વર્ષમાં વસૂલ થઈ જાય છે.
-
રિકવરી સમયગાળો 11 વર્ષ કરાય તો પેન્શનરોને 4 વર્ષ વહેલું પૂરું પેન્શન મળશે, જેનાથી ₹6.75 લાખ સુધીનો લાભ થઈ શકે છે.
-
પેન્શન નિયમ 10A હેઠળ તાત્કાલિક સમીક્ષા કરવા સંગઠનોની રજૂઆત.
હાલનો નિયમ વિરુદ્ધ પ્રસ્તાવિત ફેરફાર:
| વિગત | વર્તમાન નિયમ (39 વર્ષ જૂનો) | પ્રસ્તાવિત નવો નિયમ (8મું પગાર પંચ) |
| કમ્યુટેશન લિમિટ | બેઝિક પેન્શનના મહત્તમ 40% | યથાવત્ (40%) |
| પેન્શન કપાત મુદત | 15 વર્ષ | 11 થી 12 વર્ષ |
| વાસ્તવિક રિકવરી સમય | 10 થી 11 વર્ષમાં સરકારી વસૂલાત પૂર્ણ | 11 વર્ષે કપાત બંધ |
| પેન્શન પુનઃસ્થાપના | 15 વર્ષ પૂર્ણ થયે | 4 વર્ષ વહેલું પૂરું પેન્શન શરૂ |
| સંભવિત આર્થિક ફાયદો | — | ₹6.72 લાખથી ₹6.75 લાખ (સરેરાશ) |
કેવી રીતે થશે ₹6.75 લાખનો વધારાનો ફાયદો? (ગણિત સમજો)
ધારો કે કોઈ નિવૃત્ત કર્મચારીનું માસિક મૂળ પેન્શન (Basic Pension) ₹35,000 છે:
-
નિવૃત્તિ સમયે 40% રકમ કમ્યુટ કરાવતાં દર મહિને ₹14,000 ની કપાત થાય છે.
-
જો કપાતનો સમયગાળો 15 વર્ષથી ઘટાડીને 11 વર્ષ કરવામાં આવે, તો પેન્શનરને પૂરા 4 વર્ષ (48 મહિના) વહેલું આ ₹14,000 નું કપાયેલું પેન્શન પાછું મળવા લાગશે.
-
ગણતરી: ₹14,000 × 48 મહિના = ₹6,72,000 (લગભગ ₹6.75 લાખ).
આ રકમ સીધી પેન્શનરના ખાતામાં વધારાના પેન્શન તરીકે જમા થશે.
39 વર્ષ જૂના નિયમમાં સુધારાની જરૂર કેમ?
પેન્શનર યુનિયનોની દલીલ છે કે 15 વર્ષની કપાતનો નિયમ લગભગ 39 વર્ષ પહેલાંના ઊંચા વ્યાજ દર, સરેરાશ આયુષ્ય અને તે સમયના ફુગાવાના માપદંડ આધારે ઘડાયો હતો. આજના નાણાકીય મોડલ મુજબ સરકાર 10 થી 11 વર્ષમાં વ્યાજ સાથે પૂરી રકમ વસૂલ કરી લે છે. તેથી વધારાના 4 વર્ષ સુધી પેન્શન કાપવું વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે અન્યાયી છે. નિયમ 10A હેઠળ આ વિસંગતતા દૂર કરવામાં આવે તો લાખો પેન્શનરોને વૃદ્ધાવસ્થામાં મોટો આર્થિક ટેકો મળશે.
