ભારત સરકારના શિક્ષણ મંત્રાલયે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લેતા નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ એજ્યુકેશનલ રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ (NCERT) ને ‘ડીમ્ડ યુનિવર્સિટી’નો દરજ્જો આપ્યો છે. યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) ની ભલામણ બાદ કેન્દ્ર સરકારે આ મંજૂરી આપી છે.
હવે NCERT પણ આપશે ડિગ્રી
અત્યાર સુધી NCERT મુખ્યત્વે અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવાનું અને રિસર્ચનું કામ કરતી હતી. પરંતુ હવે આ દરજ્જો મળ્યા બાદ, NCERT એક સ્વતંત્ર યુનિવર્સિટીની જેમ કામ કરી શકશે. તે પોતાના ગ્રેજ્યુએટ, પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએટ અને ડોક્ટરેટ (PhD) ના કોર્સ ચલાવી શકશે અને વિદ્યાર્થીઓને ડિગ્રી પણ એનાયત કરી શકશે.
આ 6 મુખ્ય સંસ્થાઓનો થશે સમાવેશ
NCERT અંતર્ગત આવતી દેશની 6 પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ હવે આ યુનિવર્સિટીનો ભાગ બનશે:
-
અજમેર (રાજસ્થાન)
-
ભોપાલ (મધ્યપ્રદેશ)
-
ભુવનેશ્વર (ઓડિશા)
-
મૈસુર (કર્ણાટક)
-
શિલોંગ (મેઘાલય)
-
પંડિત સુંદરલાલ શર્મા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ વોકેશનલ એજ્યુકેશન (ભોપાલ)
કઈ શરતોનું પાલન કરવું પડશે?
સરકારે આ દરજ્જો આપવાની સાથે કેટલીક મહત્વની શરતો પણ રાખી છે:
-
નફાકારક પ્રવૃત્તિ પર પ્રતિબંધ: સંસ્થા કોઈપણ પ્રકારની પ્રોફિટ મેકિંગ એક્ટિવિટી કરી શકશે નહીં.
-
ફી અને એડમિશન: એડમિશન પ્રક્રિયા અને ફીનું માળખું UGC ના નિયમો મુજબ જ રાખવું પડશે.
-
સંપત્તિનો ઉપયોગ: સરકારની પરવાનગી વિના ફંડ કે સંપત્તિ ક્યાંય ટ્રાન્સફર કરી શકાશે નહીં.
-
રેન્કિંગ: દર વર્ષે NIRF રેન્કિંગમાં ભાગ લેવો અને ગુણવત્તા જાળવી રાખવી ફરજિયાત છે.
શિક્ષણમાં શું સુધારો થશે?
આ નિર્ણયથી શિક્ષણ ક્ષેત્રે સંશોધન (Research) અને શિક્ષકોની તાલીમમાં મોટો ઉછાળો આવશે. NCERT હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ પોતાના કેમ્પસ ખોલી શકશે અને શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવા માટે નવા પ્રયોગો કરી શકશે.
