અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનના વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ એવા ખાર્ગ આઈલેન્ડ (Kharg Island) પર ફરીથી હુમલો કરવાની ધમકી આપીને વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા વધારી દીધી છે. શનિવાર, 15 માર્ચ 2026ના રોજ મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં ટ્રમ્પે અત્યંત આક્રમક વલણ અપનાવતા જણાવ્યું હતું કે અમેરિકી વાયુસેનાએ અગાઉના હુમલાઓમાં આ ટાપુ પરના સૈન્ય મથકોને સંપૂર્ણપણે “તબાહ” કરી દીધા છે અને હવે તેઓ “ફક્ત મજા માટે (Just for fun)” ત્યાં ફરીથી હુમલા કરી શકે છે.
આ વિવાદ અને તેની અસરો વિશેની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:
• ખાર્ગ આઈલેન્ડનું મહત્વ: ઈરાન તેની તેલ નિકાસનો લગભગ 90% થી વધુ હિસ્સો આ ટાપુ પર આવેલા ટર્મિનલ દ્વારા કરે છે. આ ટાપુ પર હુમલો થવાથી ઈરાનની આર્થિક કમર તૂટી શકે છે, પરંતુ તેનાથી વૈશ્વિક તેલ પુરવઠામાં દૈનિક 4 મિલિયન બેરલનો ઘટાડો થઈ શકે છે.
• વૈશ્વિક તેલ સંકટ: આ ધમકી અને મધ્ય-પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો ઈરાનના તેલ માળખાગત સુવિધાઓ પર હુમલા થશે તો તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $200ને પાર કરી શકે છે.
• સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝનો વિવાદ: ઈરાને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વેપારી માર્ગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ને બંધ કરી દેવાની ધમકી આપી છે, જેમાંથી વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો પાંચમો ભાગ પસાર થાય છે. ટ્રમ્પે અન્ય દેશોને પણ આ માર્ગને ખુલ્લો રાખવા માટે પોતાના યુદ્ધ જહાજો મોકલવા અપીલ કરી છે.
• ઈરાનનો વળતો પ્રહાર: ટ્રમ્પની ધમકી બાદ ઈરાને પણ વળતો પ્રહાર કરવાની ચેતવણી આપી છે. ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે જણાવ્યું છે કે જો તેમના તેલ સ્થાપનો પર હુમલો થશે, તો તેઓ આ વિસ્તારમાં રહેલા અમેરિકા સાથે જોડાયેલા તેલ ડેપોને “રાખના ઢગલા” માં ફેરવી દેશે.
યુદ્ધની વિનાશક અસરો:-
28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા આ યુદ્ધમાં અત્યાર સુધીમાં 2,000 થી વધુ લોકોના મોત થયા છે, જેમાંથી મોટાભાગના ઈરાનના નાગરિકો છે. ઈરાનના ઈસ્ફહાન શહેરમાં એક ફેક્ટરી પર થયેલા હવાઈ હુમલામાં 15 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હોવાના અહેવાલ છે. આ દરમિયાન યુક્રેનના પ્રમુખ વોલોદિમીર ઝેલેન્સ્કીએ દાવો કર્યો છે કે, રશિયા ઈરાનને અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સામે લડવા માટે ‘શાહેદ ડ્રોન’ સપ્લાય કરી રહ્યું છે.
સંઘર્ષની ગંભીરતાને જોતા વોશિંગ્ટને તેના નાગરિકોને તાત્કાલિક ઈરાક છોડવા સૂચના આપી છે. સાઉદી અરેબિયાએ પણ રિયાધ અને પૂર્વી વિસ્તારોમાં આવતા 10 ડ્રોનને તોડી પાડ્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે કે, જો કે ઈરાને આ હુમલામાં પોતાની સંડોવણીનો ઈનકાર કર્યો છે.
