ચૂંટણી તારીખોની જાહેરાત સાથે લાગુ થઈ આદર્શ આચારસંહિતા: હવે સરકાર શું કરી શકે અને શું નહીં?

Election Commission of India દ્વારા West Bengal, Tamil Nadu, Kerala, Assam અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ Puducherry માટે વિધાનસભા ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ચૂંટણી કાર્યક્રમ જાહેર થતાં જ આ તમામ રાજ્યોમાં આદર્શ ચૂંટણી આચારસંહિતા (Model Code of Conduct) તરત જ અમલમાં આવી ગઈ છે.

આચારસંહિતા લાગુ થયા પછી રાજ્ય સરકારો માટે કેટલીક મર્યાદાઓ લાગુ પડે છે. હવે સરકારો શું કરી શકે અને શું નહીં તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે.

આદર્શ આચારસંહિતા શું છે?

ચૂંટણી જાહેર થતાં જ રાજ્યમાં આદર્શ આચારસંહિતા લાગુ થાય છે.

તેનો મુખ્ય હેતુ ચૂંટણી પ્રક્રિયાને નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક બનાવવાનો છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન સરકાર કોઈ એવી જાહેરાત કે નિર્ણય લઈ શકતી નથી જે મતદારોને પ્રભાવિત કરે.

આચારસંહિતા લાગુ થયા પછી સરકાર શું કરી શકે?

આચારસંહિતા લાગુ થયા પછી પણ સરકાર રૂટીન પ્રશાસનિક કામકાજ ચાલુ રાખી શકે છે.

સરકાર નીચેના કામ કરી શકે છે:

• નિયમિત પ્રશાસનિક કામગીરી ચાલુ રાખી શકે

• કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા જરૂરી પગલાં લઈ શકે

• કુદરતી આપત્તિ દરમિયાન રાહત કામગીરી કરી શકે

• આર્થિક સહાય આપી શકે (પરંતુ તેની માટે ચૂંટણી પંચની મંજૂરી જરૂરી હોય છે)

આચારસંહિતા લાગુ થયા પછી સરકાર શું નહીં કરી શકે?

સરકાર માટે કેટલાક પ્રતિબંધો લાગુ થાય છે.

સરકાર નીચેના કામ કરી શકતી નથી:

• કોઈ નવી સરકારી યોજના જાહેર કરી શકતી નથી

• નવો નાણાકીય લાભ અથવા સહાયની જાહેરાત કરી શકતી નથી

• કોઈ નવા પ્રોજેક્ટનું ઉદ્ઘાટન અથવા શિલાન્યાસ કરી શકતી નથી

• અધિકારીઓના ટ્રાન્સફર અથવા નવી નિમણૂક કરી શકતી નથી (ચૂંટણી પંચની મંજૂરી વગર)

અધિકારીઓ પર ચૂંટણી પંચનો કાબૂ

આચારસંહિતા લાગુ થતાં જ રાજ્યના મોટાભાગના પ્રશાસનિક અધિકારીઓ અને પોલીસ વિભાગ ચૂંટણી પંચના નિયંત્રણ હેઠળ આવી જાય છે.

હવે તેઓ ચૂંટણી પંચના માર્ગદર્શન મુજબ જ કામગીરી કરે છે.

સરકારી જાહેરાતો અને સાધનો પર પ્રતિબંધ

આ સમય દરમિયાન સરકાર દ્વારા થતા સરકારી જાહેરાતો, હોર્ડિંગ્સ અને પ્રચાર સામગ્રી દૂર કરવામાં આવે છે.

ચૂંટણી પ્રચાર માટે સરકારી વાહન, વિમાન અથવા અન્ય સરકારી સાધનોનો ઉપયોગ સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત હોય છે.