જેલીફિશ ડ્રોન: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ દરમિયાન એક સનસનાટીભર્યો દાવો સામે આવ્યો છે. ગત ૩ એપ્રિલના રોજ ઈરાનના આકાશમાં અમેરિકાનું શક્તિશાળી F-15E ફાઈટર જેટ ક્રેશ થયું હતું. હવે આ દુર્ઘટનામાંથી બચેલા અમેરિકી પાયલટે આકાશમાં કંઈક એવું જોયું જેણે સંરક્ષણ નિષ્ણાતોને ચોંકાવી દીધા છે.
અમેરિકી મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, પાયલટે દાવો કર્યો છે કે તેણે હવામાં ‘જેલીફિશ’ જેવા આકારમાં ઉડતા ડ્રોનનું એક મોટું ઝુંડ (Swarm) જોયું હતું. જો આ દાવો સાચો સાબિત થાય તો તે આધુનિક યુદ્ધની રણનીતિ બદલી નાખશે.
કમાન્ડોએ ઓપરેશન ચલાવી પાયલટોને બચાવ્યા હતા
૩ એપ્રિલના રોજ જ્યારે આ ઘટના બની ત્યારે અમેરિકી સેનામાં ખળભળાટ મચી ગયો હતો. ઈરાન સાથેના સંઘર્ષમાં પ્રથમ વખત કોઈ અમેરિકી ફાઈટર જેટ આ રીતે નિશાના પર આવ્યું હતું.
ઘટના બાદ યુએસ કમાન્ડોએ એક ગુપ્ત ઓપરેશન ચલાવ્યું હતું. તેઓએ પાયલટ અને વેપન સિસ્ટમ ઓફિસર (WSO) ને ઈરાની સરહદ નજીકથી સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા હતા. જો કે, અમેરિકાની ટ્રમ્પ સરકારે હજી સુધી જેટ ક્રેશ થવાનું સત્તાવાર કારણ જાહેર કર્યું નથી.
પાયલટે આકાશમાં શું જોયું?
શરૂઆતમાં એવું માનવામાં આવતું હતું કે અમેરિકી ફાઈટર જેટને ઈરાનની ‘માજિદ’ એર ડિફેન્સ મિસાઈલ સિસ્ટમ દ્વારા તોડી પાડવામાં આવ્યું છે. પરંતુ હવે પાયલટના નિવેદને નવો વળાંક આપ્યો છે.
પાયલટના જણાવ્યા અનુસાર, તેણે આકાશમાં ઘણા ડ્રોનને એકબીજા સાથે જોડાયેલા જોયા હતા. એક મોટા ડ્રોનની નીચે ઘણા નાના-નાના ડ્રોન લટકેલા હતા. પાયલટે આ દ્રશ્યને કોઈ ‘એલિયન ટેક્નોલોજી’ જેવું ગણાવ્યું હતું.
શું છે આ ‘જેલીફિશ ડ્રોન સ્વોર્મ’?
સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, આ એક અત્યાધુનિક ‘મધરશિપ ડ્રોન’ ટેક્નોલોજી હોઈ શકે છે.
-
આ સિસ્ટમમાં એક મોટું ડ્રોન મુખ્ય કંટ્રોલર હોય છે.
-
તે પોતાની સાથે જોડાયેલા અન્ય નાના ડ્રોનને હવામાં ઓપરેટ કરે છે.
-
આ તમામ ડ્રોન ‘મેશ નેટવર્કિંગ’ દ્વારા એકબીજા સાથે ડેટા શેર કરે છે.
-
આ આખું માળખું દૂરથી જોતા સમુદ્રી જીવ ‘જેલીફિશ’ જેવું દેખાય છે.
રડાર સિસ્ટમ માટે મોટો પડકાર
આ પ્રકારનું ડ્રોન નેટવર્ક પરંપરાગત રડાર અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને સરળતાથી છેતરી શકે છે. આ ડ્રોન ખૂબ ઓછી ઊંચાઈ પર ઉડીને મોટા વિસ્તાર પર નજર રાખી શકે છે. જરૂર પડે ત્યારે તે એકસાથે ઘાતક હુમલો પણ કરી શકે છે.
જો ઈરાને ખરેખર આવી ટેક્નોલોજી વિકસાવી લીધી છે, તો તે ભવિષ્યના યુદ્ધો માટે ઘણું જોખમી સાબિત થશે. હાલમાં અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સીઓ પાયલટના આ દાવાની બારીકાઈથી તપાસ કરી રહી છે.
