માનવાધિકાર સંગઠન ‘એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ’નો એક ચોંકાવનારો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. આ રિપોર્ટ અનુસાર વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન માત્ર ઇરાનમાં જ ઓછામાં ઓછા ૨,૧૫૯ લોકોને ફાંસીની સજા આપવામાં આવી છે. ઇરાનમાં વર્ષ ૧૯٨૧ પછી એટલે કે છેલ્લા ૪૪ વર્ષમાં આ સૌથી મોટો આંકડો છે. વર્ષ ૨૦ racer ૨૪ની સરખામણીએ ૨૦૨૫માં ફાંસીના કેસ બમણાથી પણ વધી ગયા છે.
વૈશ્વિક સ્તરે ફાંસીના કેસ વધ્યા, ચીનનો આંકડો ‘સિક્રેટ’
એમ્નેસ્ટીના જણાવ્યા અનુસાર વર્ષ ૨૦૨૫માં સમગ્ર વિશ્વમાં કુલ ૨,૭૦૭ લોકોને ફાંસી આપવામાં આવી છે. જો કે આ વૈશ્વિક આંકડામાં ચીનનો સમાવેશ થતો નથી. ચીન વિશ્વમાં સૌથી વધુ ફાંસી આપતો દેશ હોવાનું મનાય છે. પરંતુ ત્યાંની સરકાર આ ડેટાને ‘સ્ટેટ સિક્રેટ’ ગણીને છુપાવી રાખે છે. ચીનના આંકડા સિવાય પણ ૨,૭૦૭નો આ આંકડો વર્ષ ૧૯٨૧ પછીનો સૌથી મોટો આંકડો છે.
યુદ્ધ અને વિરોધ પ્રદર્શન દબાવવા ફાંસીનો ઉપયોગ?
રિપોર્ટમાં દાવો કરાયો છે કે ઇરાન સરકારે સત્તા પર પકડ મજબૂત કરવા ફાંસીનો રાજકીય હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કર્યો છે. ખાસ કરીને જૂન ૨૦૨૫માં ઇઝરાયેલ સાથે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ વિરોધ પ્રદર્શનોને કચડી નાખવા માટે મોટા પાયે લોકોને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. વર્ષ ૨૦૨૬માં પણ ઇરાન આ જ રસ્તે આગળ વધી રહ્યું છે અને ફાંસીની પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બનાવી દીધી છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ખાડી દેશોની સ્થિતિ પણ ચિંતાજનક
માત્ર ઇરાન જ નહીં, મધ્ય પૂર્વના અન્ય દેશોમાં પણ આ જ સ્થિતિ છે:
-
સાઉદી અરેબિયા: વર્ષ ૨૦૨૫માં ઓછામાં ઓછા ૩૫૬ લોકોને ફાંસી આપવામાં આવી.
-
કુવૈત: ફાંસીના કેસ ત્રણ ગણા વધીને ૧૭ પર પહોંચ્યા.
-
ઇજિપ્ત (મિસ્ર): આંકડો ૧૩થી વધીને ૨૩ થયો.
-
યમન: આખા વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા ૫૧ લોકોને મોતની સજા અપાઈ.
અમેરિકા અને સિંગાપોરમાં પણ તૂટ્યા રેકોર્ડ
આ ટ્રેન્ડ માત્ર એશિયા પૂરતો મર્યાદિત નથી. સમગ્ર અમેરિકા ખંડમાં યુએસએ (USA) એકમાત્ર એવો દેશ છે જ્યાં ૨૦૨૫માં ફાંસી આપવામાં આવી હતી. અમેરિકામાં કુલ ૪૭ લોકોને ફાંસી અપાઈ, જે ૨૦૦૯ પછીનો સૌથી મોટો આંકડો છે. બીજી તરફ સિંગાપોરમાં પણ વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન ૧૭ લોકોને ફાંસીના ફંદે લટકાવવામાં આવ્યા હતા. સિંગાપોરના ઇતિહાસમાં વર્ષ ૨૦૦૩ પછી આ સૌથી મોટી સંખ્યા છે.
