ફેટી લિવર અત્યાર સુધી માત્ર પુખ્ત વયના લોકોની બીમારી ગણાતી હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. ખરાબ જીવનશૈલી, જંક ફૂડની આદત અને શારીરિક પ્રવૃત્તિના અભાવે હવે નાના બાળકો પણ આ ‘સાયલન્ટ’ બીમારીનો શિકાર બની રહ્યા છે. મેડિકલ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, દર 10માંથી 1 બાળક ફેટી લિવરના જોખમ હેઠળ છે.
શું બાળકોને પણ ફેટી લિવર થઈ શકે?
હા, નિષ્ણાતોના મતે ફેટી લિવર (NAFLD) હવે 10 વર્ષ કે તેથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં પણ જોવા મળી રહ્યું છે.
-
નવજાત શિશુમાં જોખમ: આશ્ચર્યજનક રીતે, 3 મહિના સુધીના 25% શિશુઓમાં પણ લિવરની સમસ્યા જોવા મળી શકે છે. આનું કારણ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતાનું સ્થૂળતા કે ડાયાબિટીસ હોઈ શકે છે.
-
બે દાયકામાં કેસ બમણા: છેલ્લા 20 વર્ષમાં બાળકોમાં ફેટી લિવરના કેસ બમણાથી પણ વધી ગયા છે.
બાળકોમાં ફેટી લિવર થવાના મુખ્ય કારણો
ડૉક્ટરોના મતે બાળકોમાં આ બીમારી વધવા પાછળ નીચેના કારણો જવાબદાર છે:
-
સ્થૂળતા (Obesity): જે બાળકોનું વજન વધારે છે, તેમનામાં ફેટી લિવર થવાનું જોખમ 38% વધી જાય છે.
-
ખોટા આહારની આદત: વધુ પડતો ખાંડવાળો ખોરાક, પેકેજ્ડ ફૂડ અને કોલ્ડ ડ્રિંક્સ લિવર પર ચરબી જમા કરે છે.
-
સ્ક્રીન ટાઈમ: મોબાઈલ અને ટીવી પાછળ વધુ સમય વિતાવવાને કારણે બાળકો શારીરિક રમતગમતથી દૂર થયા છે.
-
વારસાગત કારણો: જો માતા-પિતાને ફેટી લિવર હોય, તો બાળકોમાં આ સમસ્યા આવવાની શક્યતા રહે છે.
જો ધ્યાન ન આપવામાં આવે તો શું થાય?
જો શરૂઆતના તબક્કે ફેટી લિવરને કાબૂમાં લેવામાં ન આવે, તો તે ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે:
-
લિવરમાં સોજો આવવો અને કોષોને નુકસાન થવું (NASH).
-
લાંબા ગાળે લિવર સિરોસિસ કે ફાઈબ્રોસિસ થઈ શકે છે.
-
ભવિષ્યમાં લિવર ફેલિયર કે લિવર કેન્સરનું જોખમ પણ વધી જાય છે.
વાલીઓએ શું કરવું જોઈએ?
બાળકોને આ બીમારીથી બચાવવા માટે તેમના આહારમાં ફળો અને શાકભાજીનું પ્રમાણ વધારવું જોઈએ. તેમને દરરોજ ઓછામાં ઓછી એક કલાક શારીરિક પ્રવૃત્તિ કે આઉટડોર ગેમ્સ રમવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ.
