ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલો તણાવ હવે ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના દાવાઓને ઈરાને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે પોતાનું સંવર્ધિત યુરેનિયમ (Enriched Uranium) કોઈને પણ સોંપશે નહીં.
ટ્રમ્પના દાવા પર ઈરાનનો પ્રહાર
તાજેતરમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમથી પાછળ હટવા તૈયાર છે. ટ્રમ્પના મતે, ઈરાન પોતાનો યુરેનિયમ સ્ટોક અમેરિકા અથવા ત્રીજા દેશને આપવા સંમત થયું હતું. જોકે, ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બાગાઈએ આ વાતને તદ્દન જૂઠી ગણાવી છે.
‘યુરેનિયમ અમારી શાન છે’
ઈરાને આ મામલે ખૂબ જ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ઈસ્માઈલ બાગાઈએ જણાવ્યું કે:
“સંવર્ધિત યુરેનિયમ અમારા માટે ઈરાનની માટી જેટલું જ પવિત્ર છે. અમે તેને કોઈ પણ સંજોગોમાં બીજા દેશમાં ટ્રાન્સફર નહીં કરીએ.”
ઈરાનનું માનવું છે કે આ યુરેનિયમ તેમની સાર્વભૌમત્વ અને રાષ્ટ્રીય ગરિમાનું પ્રતીક છે.
આ વિવાદના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
-
મનોવૈજ્ઞાનિક યુદ્ધ: ઈરાને ટ્રમ્પના નિવેદનને મીડિયા પ્રોપેગેન્ડા અને દબાણ બનાવવાની ચાલ ગણાવી છે.
-
પરમાણુ અધિકાર: ઈરાનનું કહેવું છે કે શાંતિપૂર્ણ યુરેનિયમ સંવર્ધન તેમનો કાયદેસરનો અધિકાર છે.
-
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz): ઈરાને ધમકી આપી છે કે જો અમેરિકા આર્થિક નાકાબંધી ચાલુ રાખશે, તો તેઓ દરિયાઈ માર્ગો ફરીથી બંધ કરી દેશે.
યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ?
અત્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ જેવી સ્થિતિ છે, પરંતુ તે ખૂબ જ નાજુક છે. ટ્રમ્પે નવી ધમકી આપી છે કે જો કાયમી સમજૂતી નહીં થાય તો નાકાબંધી ચાલુ રહેશે. બીજી તરફ, ઈરાન પણ નમતું જોખવા તૈયાર નથી.
નિષ્કર્ષ: ઈરાનના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તે કોઈ પણ બાહ્ય દબાણ સામે ઝૂકશે નહીં. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસન આ આકરા વલણ સામે શું નવું પગલું ભરે છે.
