જૂનાગઢ/અમદાવાદ: ગુજરાતમાં વન્ય પ્રાણીઓ (Wild Animals) ના રહેણાંક અને પ્રવાસન વિસ્તારોમાં વધી રહેલા હુમલાઓએ સમગ્ર રાજ્યમાં ભારે ચિંતા જગાડી છે. જૂનાગઢના પ્રખ્યાત ગિરનાર પર્વત (Girnar Mountain) ની સીડીઓ પર વહેલી સવારે એક હૃદયદ્રાવક ઘટના સામે આવી છે, જ્યાં દર્શનાર્થે આવેલા ખેડા જિલ્લાના એક ૧૧ વર્ષના માસૂમ બાળક પર સિંહે (Lion) હુમલો કરી તેને મોતને ઘાટ ઉતાર્યો છે. આ ચોંકાવનારી ઘટના બાદ ગિરનાર યાત્રામાર્ગ પર શ્રદ્ધાળુઓની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને અનેક ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. રાજ્યમાં છેલ્લા માત્ર એક જ મહિનામાં સિંહ અને દીપડાના હુમલામાં કુલ ૮ લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે.
ઝાડીમાંથી અચાનક ત્રાટક્યો સિંહ અને બાળકને ખેંચી ગયો (The Attack)
મળતી વિગતો મુજબ, ખેડા (Kheda) જિલ્લાના મોદજ ગામનો એક પરિવાર ગિરનારના દર્શનાર્થે આવ્યો હતો. વહેલી સવારે જ્યારે પરિવાર બાળક સાથે ગિરનારની સીડીઓ ચડી રહ્યો હતો, ત્યારે અચાનક જ ઝાડીઓમાંથી એક સિંહ બહાર આવ્યો હતો. સિંહે પળભરમાં ૧૧ વર્ષના બાળક પર હુમલો કરી તેને જંગલ તરફ ખેંચી ગયો હતો. પરિવારજનો અને આસપાસના અન્ય યાત્રાળુઓએ ભારે બૂમાબૂમ કરી હોવા છતાં સિંહ બાળકને ગાઢ જંગલમાં લઈ ગયો હતો. વન વિભાગ (Forest Department) ની ટીમે તાત્કાલિક સર્ચ ઓપરેશન (Search Operation) હાથ ધરીને જંગલમાંથી બાળકનો ક્ષત-વિક્ષત મૃતદેહ કબજે કર્યો હતો. સરકારી જોગવાઈ મુજબ વન વિભાગે મૃતક વતી પરિવારને ૧૦ લાખ રૂપિયાની આર્થિક સહાય (Financial Assistance) આપવાની જાહેરાત કરી છે.
યાત્રા પર અનિશ્ચિતકાળ માટે પ્રતિબંધ, બે સિંહ પાંજરે પુરાયા (Safety Measures)
આ ભયાનક અકસ્માત બાદ સાવચેતીના પગલારૂપે તંત્ર દ્વારા ગિરનાર ચડવા પર અનિશ્ચિત સમય સુધી પ્રતિબંધ (Ban) લાદી દેવામાં આવ્યો છે. વન વિભાગની જુદી જુદી ટીમોએ ડ્રોન અને ટ્રેકર્સની મદદથી સમગ્ર વિસ્તારમાં સઘન ઓપરેશન ચલાવીને માનવભક્ષી બનેલા બે સિંહોને પાંજરે પૂર્યા (Caged) છે. હાલ બંને વનરાજને એનિમલ કેર સેન્ટર ખાતે તબીબી પરીક્ષણ અને તેમના વર્તનના નિરીક્ષણ હેઠળ રાખવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ, યાત્રાળુઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે, કારણ કે વહેલી સવારે સીડીઓ પર લાઈટની સુવિધા (Lighting Facilities) બંધ હોવાને કારણે અંધારાનો લાભ લઈને સિંહ હુમલો કરવામાં સફળ રહ્યો હતો.
છેલ્લા એક મહિનામાં વન્યજીવોના હુમલાનો ભોગ બનેલા લોકોની યાદી (1 Month Casualty Data):
માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષ વધવાનું મુખ્ય કારણ (Expert Opinion)
વન્યજીવ નિષ્ણાતો (Wildlife Experts) ના મતે, જંગલ વિસ્તારની બહાર સિંહોની સંખ્યા અને અવરજવર સતત વધી રહી છે. જંગલમાં કુદરતી શિકાર (Prey Base) ની અછત વર્તાતા અને માનવ વસાહતો તેમજ પ્રવાસન સ્થળોની નજીક જંગલી પ્રાણીઓની હિલચાલ વધતા આવા બનાવો બની રહ્યા છે. આંકડા દર્શાવે છે કે ૪૧ ટકા કિસ્સામાં સિંહને શિકાર કર્યા પછી પૂરતું મારણ મળતું નથી, જેથી તેઓ રહેણાંક વિસ્તારો તરફ વળે છે. વન વિભાગે હાલ ગિરનાર માર્ગ પર પેટ્રોલિંગ (Patrolling) વધારી દીધું છે અને યાત્રાળુઓને હંમેશા ગ્રૂપમાં ચાલવા તથા વન્યજીવોની અવરજવર વાળા વિસ્તારોથી દૂર રહેવા કડક અપીલ કરી છે.
