પીવાનું પાણી માત્ર બહારથી સાફ દેખાય એટલું પૂરતું નથી, પરંતુ તેનું ટીડીએસ (TDS) લેવલ યોગ્ય હોવું પણ ખૂબ જરૂરી છે. જો પાણીનું ટીડીએસ બહુ વધારે કે બહુ ઓછું હોય, તો તે આપણા સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. એટલા માટે જ તંદુરસ્ત રહેવા માટે સાચા ટીડીએસ વાળું પાણી પીવું જરૂરી છે.
ચાલો જાણીએ કે પાણીમાં TDS નો અસલી મતલબ શું છે અને પીવા માટે કેટલું ટીડીએસ લેવલ બેસ્ટ માનવામાં આવે છે.
TDS એટલે શું? (What is TDS?)
TDS નું પૂરું નામ Total Dissolved Solids (ટોટલ ડિઝોલ્વ્ડ સોલિડ્સ) છે. આનો અર્થ એ થાય છે કે પાણીમાં ઓગળેલા પદાર્થોની કુલ માત્રા કેટલી છે.
-
કયા પદાર્થો હોય છે: આમાં કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ જેવા જરૂરી ખનિજો (Minerals) ની સાથે સોડિયમ અને ક્લોરાઇડ જેવા પદાર્થો સામેલ હોય છે.
-
પાણીમાં કેવી રીતે ભળે છે: આ પદાર્થો કુદરતી સ્ત્રોતો દ્વારા અથવા પ્રદૂષણને કારણે પાણીમાં ભળી શકે છે.
પીવાના પાણીનું TDS કેટલું હોવું જોઈએ?
-
સૌથી બેસ્ટ લેવલ: પીવાના પાણીનું TDS 50 થી 150 ppm ની વચ્ચે હોય તો તેને સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.
-
સામાન્ય લેવલ: 300 ppm સુધીનું પાણી પણ સામાન્ય રીતે પીવા માટે સુરક્ષિત ગણાય છે.
-
નુકસાનકારક લેવલ: જો પાણીનું TDS 300 ppm થી વધુ હોય તો તેનો સ્વાદ બદલાઈ જાય છે અને તે શરીર માટે સારું નથી. 500 ppm થી વધુ TDS વાળું પાણી લાંબા સમય સુધી પીવાથી સ્વાસ્થ્યને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે.
ખાસ નોંધ: વધારે ટીડીએસ વાળા પાણીમાં ક્લોરાઈડ અને સલ્ફેટનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. આના કારણે ઘરની પાઇપો અને વોટર પ્યુરિફાયર જેવા ઉપકરણોમાં કાટ લાગી શકે છે અથવા ક્ષાર જામી જાય છે, જેથી તેમની લાઈફ ઘટી જાય છે.
પાણીની ગુણવત્તાની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?
તમે ઘરે બેઠા જ કેટલીક સરળ રીતો અપનાવીને પાણી શુદ્ધ છે કે નહીં તેની ઓળખ કરી શકો છો:
-
TDS મીટરનો ઉપયોગ કરો: બજારમાં સરળતાથી મળતું ડિજિટલ TDS મીટર પાણીની ક્વોલિટી ચેક કરવાનો સૌથી સરળ અને સચોટ રસ્તો છે.
-
પાણીનો સ્વાદ પારખો: જો પાણીનો સ્વાદ બહુ ખારો, કડવો કે અજીબ લાગતો હોય, તો સમજી લેવું કે પાણીની ગુણવત્તા ખરાબ છે.
-
ગંધ પર ધ્યાન આપો: જો પાણીમાંથી કોઈ દુર્ગંધ કે કેમિકલ જેવી સ્મેલ આવતી હોય, તો તેવું પાણી પીવાનું ટાળવું જોઈએ.
-
RO અને નોર્મલ પાણીનો તફાવત: ક્યારેક RO પ્યુરિફાયર પાણીનું TDS ખૂબ જ ઓછું કરી નાખે છે. યાદ રાખો કે જરૂરત કરતાં વધુ ફિલ્ટર થયેલું પાણી (જેમાં ઝીરો ટીડીએસ હોય) હંમેશા સ્વાસ્થ્ય માટે સારું નથી હોતું.
-
પાણીનો રંગ જુઓ: જો પીવાનું પાણી પીળાશ પડતું, ડહોળું કે ધુંધળું દેખાય, તો તેની લેબ ટેસ્ટિંગ જરૂર કરાવવી જોઈએ.
