Horn OK Please પાછળનો ઈતિહાસ અને વાસ્તવિક લોજિક : ભારતીય હાઈવે પર દોડતી મોટાભાગની ટ્રકો પાછળ ‘Horn OK Please’ લખેલું જોવા મળે છે. સામાન્ય રીતે લાગતું આ વાક્ય માત્ર શણગાર નથી, પરંતુ તેની પાછળ સુરક્ષા, જૂનો ઈતિહાસ અને ડ્રાઈવિંગ પ્રોટોકોલ જોડાયેલા છે.
1. ઓવરટેકિંગ અને સુરક્ષાનું લોજિક
-
મોટું વાહન અને બ્લાઇન્ડ સ્પોટ્સ: ટ્રકનું કદ મોટું હોવાથી તેના બંને બાજુ મોટા બ્લાઇન્ડ સ્પોટ્સ હોય છે, જેના કારણે ડ્રાઈવરને પાછળથી આવતા નાના વાહનો સરળતાથી દેખાતા નથી.
-
હોર્ન વગાડીને જાણ કરવી: પાછળથી આવતું વાહન જ્યારે ટ્રકને ઓવરટેક કરવા માંગે ત્યારે હોર્ન વગાડીને ડ્રાઈવરને સાવચેત કરે છે, જેથી અકસ્માત ટાળી શકાય.
-
મૂળ ફોર્મેટ: જૂના સમયમાં ટ્રકની ડાબી બાજુ ‘HORN’, વચ્ચે ‘OK’ અને જમણી બાજુ ‘PLEASE’ લખવામાં આવતું હતું. વચ્ચેનું ‘OK’ એ વાતનો સંકેત આપતું હતું કે જો સુરક્ષિત અંતર હોય તો જ ઓવરટેક કરવું.
2. બીજા વિશ્વયુદ્ધ સાથે જોડાયેલું કનેક્શન (On Kerosene)
-
ઈંધણની અછત: બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ડીઝલની ભારે તંગી સર્જાઈ હતી, જેના કારણે માલવાહક વાહનોમાં કેરોસીનનો ઉપયોગ થતો હતો.
-
જ્વલનશીલ ચેતવણી: કેરોસીન અત્યંત જ્વલનશીલ હોવાથી આગનું જોખમ વધારે રહેતું. તેથી પાછળ આવતા વાહનો સુરક્ષિત અંતર જાળવી રાખે તે માટે વાહનો પર મોટા અક્ષરે ‘On Kerosene’ લખવામાં આવતું હતું.
-
ટૂંકું સ્વરૂપ: સમય જતાં ‘On Kerosene’ ટૂંકું થઈને માત્ર ‘OK’ બન્યું અને પછી કાયમી રીતે ‘Horn OK Please’ સ્લોગન સાથે જોડાઈ ગયું.
3. મહારાષ્ટ્ર સરકારનો પ્રતિબંધ અને અવાજ પ્રદૂષણ
-
હોર્ન વગાડવાને પ્રોત્સાહન: આ સ્લોગન સીધી રીતે ડ્રાઈવરોને હોર્ન વગાડવા પ્રોત્સાહિત કરતું હોવાથી અવાજનું પ્રદૂષણ (Noise Pollution) વધતું હતું.
-
કાયદાકીય રોક: બિનજરૂરી હોર્નના અવાજને અટકાવવા માટે મહારાષ્ટ્ર સરકાર સહિતના કેટલાક રાજ્યોએ કોમર્શિયલ વાહનો પર આ વાક્ય લખવા પર સત્તાવાર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.
આજના આધુનિક સમયમાં પહોળા એક્સપ્રેસ-વે, વાહનોમાં બંને બાજુ મોટા સાઈડ મિરર્સ અને સેન્સર્સ આવી જવાને કારણે આ સ્લોગનનું વ્યવહારુ મહત્વ ઘટ્યું છે, તેમ છતાં તે ભારતીય ટ્રક કલ્ચરનું એક અનોખું પ્રતીક બની રહ્યું છે.
