પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ની ઈઝરાયલ મુલાકાતને લઈને ઉઠેલા સવાલો પર ભારત સરકારે આજે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે. વિદેશ રાજ્ય મંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિંહે જણાવ્યું હતું કે, ઈરાન પર થયેલા હુમલા અંગે ઈઝરાયલ દ્વારા ભારત સાથે કોઈ પૂર્વ ચર્ચા કરવામાં આવી ન હતી. એટલે કે આ કાર્યવાહીની જાણકારી ભારત સરકારને અગાઉથી ન હતી.
1. ભારત સરકારની સત્તાવાર સ્પષ્ટતા
વિદેશ રાજ્ય મંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિંહે જણાવ્યું છે કે:
-
ઈરાન પર થયેલા હુમલા અંગે ઈઝરાયલે ભારત સાથે કોઈ પૂર્વ ચર્ચા કરી ન હતી.
-
ભારત સરકારને આ સૈન્ય કાર્યવાહીની અગાઉથી કોઈ જાણકારી નહોતી.
-
ફેબ્રુઆરીમાં પીએમ મોદીની ઈઝરાયલ મુલાકાત માત્ર દ્વિપક્ષીય કરારો માટે હતી.
2. હુમલો ક્યારે થયો હતો?
પીએમ મોદીની મુલાકાત બાદ 28 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ ઈઝરાયલ અને અમેરિકાએ (USA) ઈરાન પર સંયુક્ત હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલા બાદ સોશિયલ મીડિયા અને રાજકીય વર્તુળોમાં ભારતની ભૂમિકા અંગે સવાલો ઉઠ્યા હતા, જેનો સરકારે હવે અંત લાવ્યો છે.
3. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો મોટો દાવો
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ યુદ્ધ અંગે મહત્વનું નિવેદન આપ્યું છે:
-
ટ્રમ્પના મતે ઈરાનની પરમાણુ ક્ષમતા હવે સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ ગઈ છે.
-
તેમણે દાવો કર્યો કે ઈરાને યુદ્ધવિરામ (Ceasefire) માટે વિનંતી કરી છે.
-
જોકે, ઈરાને આ દાવાઓને ફગાવી દીધા છે અને ઝૂકવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
4. નાટો (NATO) દેશો સાથે અમેરિકાનો વિખવાદ
આ યુદ્ધમાં અમેરિકા એકલું પડતું દેખાઈ રહ્યું છે: બીજી તરફ આ યુદ્ધમાં અમેરિકાને તેના સાથી NATO દેશોનું અપેક્ષિત સમર્થન મળી રહ્યું નથી. યુનાઈટેડ કિંગડમ, ફ્રાન્સ અને સ્પેન સહિતના અનેક દેશોએ ખુલ્લેઆમ સાથ આપવાની મનાઈ કરી દીધી છે. આ પરિસ્થિતિઓમાં ટ્રમ્પે નારાજગી વ્યક્ત કરતા ત્યાં સુધી કહી દીધું છે કે તેઓ નાટોમાંથી બહાર નીકળવા પર પણ વિચાર કરી રહ્યા છે, જેનાથી વૈશ્વિક રાજકારણ અને સુરક્ષા સમીકરણોમાં વધુ અનિશ્ચિતતા વધી શકે છે.
-
યુકે, ફ્રાન્સ અને સ્પેન જેવા નાટો દેશોએ આ યુદ્ધમાં અમેરિકાને સાથ આપવાની મનાઈ કરી છે.
-
આનાથી નારાજ થઈને ટ્રમ્પે અમેરિકાને NATO માંથી બહાર કાઢવાની પણ ધમકી આપી છે.
5. વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર ખતરો
ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના આ સંઘર્ષને કારણે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ બંધ થવાની અણી પર છે. જો આ દરિયાઈ માર્ગ બંધ થશે તો વિશ્વભરમાં તેલ અને ગેસનું મોટું સંકટ સર્જાઈ શકે છે, જેની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પણ પડી શકે છે.
