પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવની સીધી અસર હવે ભારતની અર્થતંત્ર પર જોવા મળી રહી છે. દેશના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર (CEA) વી. અનંત નાગેશ્વરને ચેતવણી આપી છે કે ઈરાન સાથે જોડાયેલી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ ભારતના આર્થિક વિકાસ અને મોંઘવારી પર મોટું દબાણ લાવી શકે છે.
ભારત અર્થતંત્ર માટે કેમ વધી રહ્યું છે જોખમ?
ભારત તેની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે મોટાભાગે આયાત પર નિર્ભર છે. પશ્ચિમ એશિયામાં અસ્થિરતાને કારણે ભારતને નીચે મુજબના નુકસાન થઈ શકે છે:
-
કચા તેલના ભાવ: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ મોંઘું થવાથી ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે.
-
મોંઘવારીનો માર: ઈંધણ મોંઘું થતા પરિવહન અને ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં ઉછાળો આવશે, જેની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડશે.
-
સપ્લાય ચેઈન: યુદ્ધને કારણે માલસામાનની હેરફેર (Logistics) માં અવરોધ આવી શકે છે.
નાણા મંત્રાલયનો રિપોર્ટ શું કહે છે?
નાણા મંત્રાલયના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, આગામી સમય આર્થિક રીતે અનિશ્ચિત રહી શકે છે. ખાડી દેશોમાંથી આવતા રેમિટન્સ (વિદેશી નાણાં) અને ત્યાં થયેલું રોકાણ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. જોકે, સરકાર પાસે આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે કેટલાક પ્લાન પણ છે:
-
ઉર્જા સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા: અન્ય દેશો પાસેથી તેલ ખરીદવાના પ્રયાસો.
-
સ્થાનિક માંગ: ભારતની મજબૂત ઘરેલું માંગ આ અસરને ઓછી કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
-
રાજકોષીય સ્થિરતા: મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવા માટે સરકાર સતત પગલાં લઈ રહી છે.
ઉદ્યોગો પર અસર
જો તેલ અને ગેસના ભાવ વધશે, તો તેની અસર માત્ર ટ્રાન્સપોર્ટ પર જ નહીં, પણ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને કૃષિ ક્ષેત્ર પર પણ પડશે. હાલમાં સરકાર સ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહી છે જેથી આર્થિક વિકાસ દર (GDP Growth) ને અસર ન થાય.
