ભારતમાં ડાયાબિટીસ ના દર્દીઓની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. હવે તેનાથી એક નવો મોટો ખતરો સામે આવ્યો છે. તાજેતરના મેડિકલ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ડાયાબિટીસના કારણે યુવાનોમાં હાડકાં અને સાંધાની તકલીફો (Orthopedic Problems) ઝડપથી વધી રહી છે.
નિષ્ણાતોના મતે, સમયસર નિદાન ન થાય તો આ સમસ્યા કાયમી વિકલાંગતા તરફ દોરી શકે છે.
યુવાનો પણ બની રહ્યા છે ભોગ
સામાન્ય રીતે સાંધાના દુખાવા અને જડતાની સમસ્યા વૃદ્ધોમાં જોવા મળે છે. પરંતુ હવે ડાયાબિટીસ અને પ્રી-ડાયાબિટીસના કારણે 40 વર્ષની આસપાસના યુવાનો પણ આનો શિકાર બની રહ્યા છે.
યુવા વર્ગમાં અત્યારે નીચે મુજબની સમસ્યાઓ વધુ જોવા મળી રહી છે:
-
ફ્રોઝન શોલ્ડર (ખભો જકડાઈ જવો)
-
ટ્રિગર ફિંગર (આંગળીઓ વળવામાં તકલીફ થવી)
-
ટેન્ડન પેઈન (સ્નાયુના જોડાણમાં અસહ્ય દુખાવો)
-
સાંધા એકદમ અક્કડ થઈ જવા
ડાયાબિટીસ કેવી રીતે હાડકાંને નુકસાન કરે છે?
મેડિકલ એક્સપર્ટ્સના જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે શરીરમાં બ્લડ સુગર સતત હાઈ રહે છે, ત્યારે તે નસો અને લિગામેન્ટ્સને નુકસાન પહોંચાડે છે.
-
લોહીમાં ગ્લુકોઝ વધવાથી કનેક્ટિવ ટિશ્યુ (જોડાતી પેશીઓ) જાડી અને કડક બની જાય છે.
-
સાંધાઓ સુધી લોહીનો પુરવઠો ઘટી જાય છે.
-
લાંબો સમય સોજો રહેવાથી સાંધામાં સતત દુખાવો રહે છે.
મહત્વની માહિતી: ઘણીવાર ખભા કે સાંધાનો દુખાવો એ શરીરમાં છુપાયેલા ડાયાબિટીસનું પ્રથમ લક્ષણ હોઈ શકે છે.
ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં ફ્રોઝન શોલ્ડરનું જોખમ વધુ
નવા આંકડા ખૂબ જ ચોંકાવનારા છે. સામાન્ય વસતીમાં ફ્રોઝન શોલ્ડરની સમસ્યા માત્ર 2 થી 3 ટકા લોકોમાં જ જોવા મળે છે. તેની સામે ડાયાબિટીસના 20 થી 30 ટકા દર્દીઓ આ સમસ્યાનો ભોગ બને છે.
આ સિવાય ડાયાબિટીસના કારણે નીચે મુજબના રોગોનું જોખમ પણ વધે છે:
-
ડાયાબિટીક હેન્ડ સિન્ડ્રોમ
-
ઓસ્ટીયોપોરોસીસ (હાડકાં નબળા પડવા)
-
ઓસ્ટીઓઆર્થરાઈટીસ (સાંધાનો ઘસારો)
બચવાના ઉપાયો અને સારવાર
જો તમને સતત ખભામાં દુખાવો રહેતો હોય, આંગળીઓ જકડાઈ જતી હોય કે સાંધામાં અક્કડતા લાગતી હોય, તો તેને સામાન્ય ગણીને અવગણશો નહીં.
વિકલાંગતાથી બચવા માટે ડોક્ટરો આ બાબતોની સલાહ આપે છે:
-
બ્લડ સુગર કંટ્રોલ: સૌથી પહેલાં તમારી બ્લડ સુગરને નિયંત્રણમાં રાખો.
-
નિયમિત કસરત: ફિઝીયોથેરાપી અને કસરત સાંધાની ગતિશીલતા જાળવી રાખે છે.
-
સમયસર નિદાન: લક્ષણો દેખાતા જ તુરંત ઓર્થોપેડિક ડોક્ટરની સલાહ લો.
ચોક્કસ કેસોમાં વિશિષ્ટ ઇન્જેક્શન અથવા સર્જરીની મદદથી દર્દીના જીવનની ગુણવત્તામાં મોટો સુધારો કરી શકાય છે.
