Ahmedabad : ગુજરાતના ૪૦૦ વર્ષથી પણ વધુ પ્રાચીન ગરબા વારસાની સરખામણીમાં અમદાવાદના પાર્ટી પ્લોટ ગરબા કલ્ચરે વર્ષ ૨૦૨૬માં પોતાની સફરના ૪૦ સુવર્ણ વર્ષ (૧૯૮૬ થી ૨૦૨૬) પૂર્ણ કર્યા છે. શેરીઓ અને પોળોના પરંપરાગત ગરબાથી અલગ, સ્ત્રી-પુરુષો એકસાથે મુક્તપણે ગરબે ઘૂમી શકે તેવા હેતુ સાથે શરૂ થયેલા પાર્ટી પ્લોટ ગરબા આજે સંપૂર્ણપણે કોર્પોરેટ અને પ્રોફેશનલ બિઝનેસ મોડેલમાં પરિવર્તિત થઈ ચૂક્યા છે.
વર્ષ ૧૯૮૬માં પાલડી વિસ્તારમાં માત્ર ₹૧૨ ની એન્ટ્રી ટિકિટ સાથે શરૂ થયેલો આ ટ્રેન્ડ આજે ૨૦૨૬માં ₹૧૨૦૦ કે તેથી વધુ પહોંચી ગયો છે, જ્યારે ૧૦ દિવસના આયોજનનો ખર્ચ ₹૫૦ હજારથી કૂદકો મારીને ₹૫૦ લાખથી પણ આગળ નીકળી ચૂક્યો છે.
પાલડીથી નેહરુનગર: વ્યવસાયિકરણ અને સુવિધાઓનો વિકાસ
અમદાવાદમાં પાર્ટી પ્લોટ ગરબાના ઉદ્ભવ અને વિસ્તરણના મહત્વના તબક્કા:
-
૧૯૮૬ (શરૂઆતનો તબક્કો): પાલડીના પાર્ટી પ્લોટમાં પહેલીવાર માત્ર ₹૧૨ ની ટિકિટ રાખીને વ્યાવસાયિક આયોજન થયું હતું, જેમાં મર્યાદિત અને પસંદગીના પરિવારો જ જોડાતા હતા.
-
૧૯૯૬ (પૂર્ણ વ્યાવસાયિકરણ): એક દાયકા બાદ ૧૩૨ ફૂટ રિંગ રોડ નજીક નેહરુનગર વિસ્તારમાં વ્યાવસાયિક ગરબાનું મોટા પાયે આયોજન થયું. આયોજક હિમાંશુભાઈના જણાવ્યા અનુસાર, પાવર કટ વખતે ગરબા અટકે નહીં તે માટે ખાસ મુંબઈથી જનરેટર્સ મંગાવાયા હતા અને ખેલૈયાઓને ધૂળની ડમરીઓથી બચાવવા સમગ્ર મેદાન પર લીલા રંગની જાજમ (કાર્પેટ) પાથરવામાં આવી હતી.
-
સરકારી મહોત્સવ: ૨૦૦૩થી ગુજરાત સરકારે ‘વાયબ્રન્ટ નવરાત્રી મહોત્સવ’ શરૂ કર્યો. આજે ખાનગી પાર્ટી પ્લોટ્સની જેમ સરકારી વાયબ્રન્ટ નવરાત્રીમાં પણ ટોકન ફી અને સંપૂર્ણ પ્રોફેશનલિઝમ જોવા મળે છે.
પેન્ટ-શર્ટથી ટ્રેડિશનલ ડ્રેસ કોડ અને ડિજિટલ ટિકિટિંગ
ચાર દાયકા દરમિયાન ખેલૈયાઓની વેશભૂષા અને ટેકનોલોજીમાં પણ મોટો પલટો આવ્યો છે:
-
ડ્રેસ કોડ વગરના દાંડિયા રાસ: ૧૯૯૬ના અરસામાં આ આયોજનો ‘દાંડિયા રાસ’ તરીકે ઓળખાતા હતા. ત્યારે યુવતીઓ સાડી કે ચણિયા-ચોળી પહેરતી, જ્યારે મોટાભાગના યુવકો સામાન્ય પેન્ટ-શર્ટ પહેરીને જ ગરબે ઘૂમતા હતા. માત્ર કેડિયા-ચોરણી પહેરીને આવતા ચોક્કસ જૂથો માટે અલગ સ્ટેજ બનાવવામાં આવતું હતું.
-
ગેટ પાસથી ઓનલાઇન સ્પ્લિટ બુકિંગ: શરૂઆતી સમયમાં ટિકિટો માત્ર ગેટ પર કે સ્થાનિક દુકાનો પર જ મળતી હતી. આજે બુકિંગ સંપૂર્ણ ડિજિટલ બની ગયું છે; એક વ્યક્તિ આખા ગ્રુપની ઓનલાઇન ટિકિટ બુક કરીને મિત્રો સાથે તરત શેર કરી શકે છે, જેથી યુવાનોમાં ક્રેઝ વધ્યો છે.
શહેરના રિંગ રોડ વિસ્તરણ સાથે આગળ ધપતું ગરબા નેટવર્ક
અમદાવાદ શહેરના ભૌગોલિક વિકાસ અને પાર્ટી પ્લોટ ગરબાના વિસ્તરણ વચ્ચે રસપ્રદ જોડાણ રહ્યું છે:
-
૧૯૫૦-૧૯૬૫: શહેર માત્ર કોટ વિસ્તાર (૫૪.૭૨ ચો.કિ.મી.) થી વધીને સાબરમતીના બંને કાંઠે ૯૩ ચો.કિ.મી. સુધી વિસ્તર્યું હતું.
-
૧૯૮૬ (૧૬૦.૮૬ ચો.કિ.મી.): પૂર્વ વિસ્તારો અમદાવાદમાં ભળ્યા અને પશ્ચિમ વિસ્તાર (પાલડી) માં પાર્ટી પ્લોટ ગરબાનો પાયો નખાયો.
-
૨૦૦૬-૨૦૦૭ (૪૬૪ ચો.કિ.મી.): પશ્ચિમ અમદાવાદના વિસ્તારો જોડાતાં ૧૩૨ ફૂટ રિંગ રોડ અને એસ.જી. હાઈવે પર ગરબા હબ બન્યા.
-
૨૦૨૦-૨૦૨૬ (૫૦૫ ચો.કિ.મી.): એસ.પી. રિંગ રોડ અને તેની બહારના નવા વિસ્તારો શહેરમાં સામેલ થતાં, આજે પાર્ટી પ્લોટ ગરબા છેક બોપલ, શિલજ, ગોતા, વૈષ્ણોદેવી સર્કલ અને સાણંદ રોડ સુધી વિસ્તરી ચૂક્યા છે.
