દેશભરમાં નવરાત્રિ અને દિવાળી જેવા મોટા તહેવારોની સિઝન પૂરબહારમાં ખીલી છે ત્યારે સામાન્ય જનતા અને મધ્યમ વર્ગના માસિક બજેટ પર મોંઘવારીનો મોટો બોમ્બ ફૂટ્યો છે. સાંખ્યિકી અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, સપ્ટેમ્બર મહિનામાં દેશનો છૂટક મોંઘવારી દર (Retail Inflation) ઝડપથી વધીને ૫.૫૪ ટકા પર પહોંચી ગયો છે.
અગાઉ ઓગસ્ટ મહિનામાં આ દર ૪.૮૨ ટકા હતો, એટલે કે માત્ર એક જ મહિનાની અંદર છૂટક ફુગાવામાં ૦.૭૨ ટકાનો તીવ્ર ઉછાળો નોંધાયો છે. આ વધારા પાછળ મુખ્યત્વે ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના આસમાને પહોંચેલા ભાવો જવાબદાર છે.
ખાદ્ય મોંઘવારી દર ૮ ટકાની લગોલગ: રસોડાનું બજેટ વેરવિખેર
તહેવારો ટાણે રસોડાના ખર્ચમાં મોટો વધારો થયો છે:
-
કન્ઝ્યુમર ફૂડ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CFPI): ખાદ્ય મોંઘવારી દર વધીને સીધો ૭.૭૪ ટકા એ પહોંચી ગયો છે.
-
CPI આધારિત ગણતરી: છૂટક ફુગાવો કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) ના આધારે ગણવામાં આવે છે, જેમાં ગત વર્ષના સપ્ટેમ્બર મહિનાની સરખામણીએ ખાદ્યતેલ, શાકભાજી અને મસાલાના ભાવમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે.
શહેરો કરતાં ગ્રામીણ ભારતમાં મોંઘવારીનો માર વધુ આકરો
MoSPI ના ડેટા દર્શાવે છે કે શહેરી વિસ્તારોની તુલનામાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ભાવવધારાનું દબાણ ઘણું વધારે રહ્યું છે:
-
ગ્રામીણ વિસ્તારો: ગ્રામીણ ભારતમાં છૂટક મોંઘવારી દર ૬.૦૮ ટકા અને ખાદ્ય મોંઘવારી દર ૮.૦૬ ટકા ની ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો છે.
-
શહેરી વિસ્તારો: શહેરોમાં છૂટક ફુગાવો ૪.૮૮ ટકા અને ખાદ્ય ફુગાવો ૭.૧૮ ટકા નોંધાયો છે.
ડુંગળીના ભાવમાં ૧૦૮% નો જંગી ઉછાળો, ચાંદી પણ ચમકી
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં સામાન્ય ગ્રાહકોને સૌથી વધુ પરસેવો ડુંગળીએ પડાવ્યો છે:
-
ડુંગળીમાં બમણો વધારો: વાર્ષિક ધોરણે ડુંગળીના ભાવમાં પૂરા ૧૦૮.૦૯ ટકાનો અધધ વધારો નોંધાયો છે, જે ઓગસ્ટ મહિનામાં ૪૮.૭૮ ટકા હતો.
-
મસાલા અને લીંબુ મોંઘા: આદુના ભાવમાં ૬૨.૮૫ ટકા અને લસણના ભાવમાં ૫૪.૬૨ ટકાનો ઉછાળો આવ્યો છે. જ્યારે લીંબુનો મોંઘવારી દર પણ ૩૬.૪૧ ટકા પર પહોંચ્યો છે.
-
ચાંદીના ઘરેણાં: તહેવારોની ખરીદી વચ્ચે ચાંદીના દાગીના પરનો મોંઘવારી દર ૮૭.૮૦ ટકા રહ્યો છે.
બટાકા અને ટામેટાંમાં સામાન્ય રાહત
આકરી મોંઘવારી વચ્ચે ગ્રાહકો માટે કેટલાક રાહતના સમાચાર પણ સામે આવ્યા છે:
-
વાર્ષિક ધોરણે બટાકાના ભાવમાં ૧૧.૫૦ ટકા અને ટામેટાંના ભાવમાં ૮.૬૨ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
-
આ ઉપરાંત મોટર કાર, જીપ, ભીંડા અને નાળિયેરના ભાવમાં પણ મોંઘવારી દર નકારાત્મક રહ્યો છે.
MoSPI ના અહેવાલ મુજબ, આ સર્વે દેશભરના ૧,૪૦૭ શહેરી બજારો તેમજ ૧,૪૬૫ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી ૧૦૦ ટકા રિસ્પોન્સ રેટ સાથે કલેક્ટ કરવામાં આવેલા વાસ્તવિક ડેટાના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
