જગતજનની મા અંબેની આરાધના અને શક્તિ ઉપાસનાનો સૌથી મોટો મહોત્સવ એટલે શારદીય નવરાત્રિ. આ વર્ષે નવરાત્રિ મહાપર્વ ૧૧ ઓક્ટોબર, રવિવારથી શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે અને ૨૦ ઓક્ટોબર, મંગળવારે વિજયાદશમી (દશેરા) સાથે સંપન્ન થશે.
જ્યોતિષીય ગણતરી અને પંચાંગ અનુસાર, આ વર્ષે આદ્યશક્તિ મા દુર્ગાનું આગમન હાથી (ગજ) પર થઈ રહ્યું છે. શાસ્ત્રોમાં માતાજીનું હાથી પર આગમન અત્યંત શુભ અને મંગલકારી માનવામાં આવે છે, જે સારો વરસાદ, કૃષિ ક્ષેત્રે સમૃદ્ધિ, સુખ-શાંતિ અને સ્થિરતાનો સંકેત આપે છે.
ઘટસ્થાપના (કલશ સ્થાપના) નું શુભ મુહૂર્ત
-
પ્રારંભ તિથિ: ૧૧ ઓક્ટોબર, રવિવાર (આસો સુદ એકમ / પડવો). આ દિવસે મા દુર્ગાના પ્રથમ સ્વરૂપ મા શૈલપુત્રી ની પૂજા-અર્ચના થશે.
-
અભિજીત મુહૂર્ત (સર્વશ્રેષ્ઠ સમય): ઘટસ્થાપના માટે અભિજીત મુહૂર્ત સર્વશ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. ૧૧ ઓક્ટોબરના રોજ સવારે ૧૧:૩૬ વાગ્યાથી બપોરે ૧૨:૨૪ વાગ્યા સુધી (કુલ ૪૮ મિનિટ) નો સમય ઘટસ્થાપના માટે અત્યંત ઉત્તમ રહેશે. (નોંધ: સૂર્યોદય અને સ્થાનિક સમયના તફાવત મુજબ વિવિધ શહેરોમાં મુહૂર્તમાં થોડો ફેરફાર હોઈ શકે છે.)
નવરાત્રિ ૨૦૨૬: મહત્વપૂર્ણ તિથિઓ અને ઉત્સવોની યાદી
-
૧૬ ઓક્ટોબર (શુક્રવાર): બેલવરણ પૂજા (દુર્ગા પૂજા મહોત્સવની પરંપરા મુજબ).
-
૧૭ ઓક્ટોબર (શનિવાર): મહાસપ્તમી પૂજા. સવારે ૮:૫૮ વાગ્યા પછી સપ્તમી સંબંધિત પૂજા વિધિ, નવપત્રિકા પ્રવેશ અને નિશા પૂજા થશે. આ દિવસે ભક્તો માટે મા દુર્ગાના દર્શનના પટ ખોલવામાં આવશે.
-
૧૮ ઓક્ટોબર (રવિવાર): શ્રી દુર્ગા મહાઅષ્ટમી વ્રત. આ દિવસે મા દુર્ગાના આઠમા સ્વરૂપ મા મહાગૌરી ની પૂજા થશે. શ્રદ્ધાળુઓ આ દિવસે કન્યા પૂજન, હવન અને મહાનિશા પૂજા કરશે.
-
૧૯ ઓક્ટોબર (સોમવાર): સંધિ પૂજા અને મહાનવમી. અષ્ટમી અને નોમના મિલન સમયે સવારે ૬:૫૩ વાગ્યે વિશેષ સંધિ પૂજા કરવામાં આવશે. આ દિવસે મહાનવમીની પૂજા અને મા સિદ્ધિદાત્રીની આરાધના થશે.
-
૨૦ ઓક્ટોબર (મંગળવાર): વિજયાદશમી (દશેરા) અને વિસર્જન. ઉદયા તિથિ મુજબ સવારે ૯:૩૫ વાગ્યા સુધી નોમ રહેશે, ત્યારબાદ વ્રતના પારણા થશે અને વિજયાદશમીની ઉજવણી સાથે દેવી પ્રતિમાઓનું વિસર્જન કરવામાં આવશે.
હાથી પર આગમન શા માટે ગણાય છે શુભ?
ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર નવરાત્રિનો પ્રારંભ રવિવારે થતો હોવાથી માતાજીનું વાહન હાથી રહેશે:
-
હાથી ઐશ્વર્ય, શાણપણ અને આર્થિક સ્થિરતાનું પ્રતીક છે.
-
શાસ્ત્રોક્ત માન્યતા મુજબ માતાજીનું ગજ પર પધારવું ધરતી પર અન્ન-પાણીની વિપુલતા અને ખેડૂતો માટે સમૃદ્ધિનું સૂચક માનવામાં આવે છે.
નવરાત્રિના આ પાવન નવ દિવસો દરમિયાન દુર્ગા સપ્તશતીનો પાઠ, સિદ્ધ કુંજિકા સ્તોત્ર, દેવી કવચ અને નવઅક્ષરી મંત્રનો જાપ કરવો આધ્યાત્મિક અને માનસિક શાંતિ માટે અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
