મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા ભયાનક યુદ્ધની અસરો હવે દક્ષિણ એશિયા સુધી પહોંચી છે. ભારતના પાડોશી દેશ શ્રીલંકાએ અમેરિકા જેવી મહાસત્તા સામે લાલ આંખ કરી છે. શ્રીલંકાના પ્રમુખ અનુરા કુમારા દિસનાયકેએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ કોઈ પણ દબાણ સામે ઝૂકશે નહીં.
અમેરિકાની બે દરખાસ્તો ફગાવી દીધી
શ્રીલંકાના પ્રમુખે સંસદમાં સનસનાટીભર્યો ખુલાસો કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે અમેરિકાએ બે વાર પોતાના શક્તિશાળી ફાઈટર જેટ્સને શ્રીલંકાના એરપોર્ટ પર ઉતારવા માટે પરવાનગી માંગી હતી.
-
પહેલો પ્રયાસ: ૪ માર્ચ, ૨૦૨૬ના રોજ થયો હતો.
-
બીજો પ્રયાસ: ૮ માર્ચ, ૨૦૨૬ના રોજ કરવામાં આવ્યો હતો. શ્રીલંકા સરકારે બંને વખતે અમેરિકાની વિનંતીને ફગાવી દીધી હતી. પ્રમુખે કહ્યું કે અમે અમારી તટસ્થતા જાળવી રાખવા માંગીએ છીએ.
મિસાઈલોથી સજ્જ હતા અમેરિકી વિમાનો
અમેરિકા તેના જિબૂતી બેઝ પરથી બે ફાઈટર જેટ્સ શ્રીલંકાના મટ્ટલા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર લાવવા માંગતું હતું. આ વિમાનો સામાન્ય નહોતા, પરંતુ આઠ જેટલી અત્યાધુનિક એન્ટી-શિપ મિસાઈલોથી સજ્જ હતા. શ્રીલંકાએ સુરક્ષા અને તટસ્થતાના કારણોસર આ વિમાનોને ઉતરવા દીધા નહીં.
ઈરાન સાથેની મિત્રતા અને માનવીય અભિગમ
શ્રીલંકાના આ કડક વલણ પાછળ ૪ માર્ચની એક મોટી ઘટના જવાબદાર છે. અમેરિકાની સબમરીને આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં ઈરાનના યુદ્ધ જહાજ IRIS Dena પર હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલામાં ૮૭ ઈરાની નૌસૈનિકોના મોત થયા હતા.
શ્રીલંકાએ શું કર્યું?
-
રેસ્ક્યુ ઓપરેશન: શ્રીલંકાની નૌસેનાએ તાત્કાલિક મદદ મોકલી ૩૨ ઘાયલ ઈરાની સૈનિકોને બચાવ્યા.
-
સન્માનજનક વિદાય: શહીદ થયેલા ૮૭ સૈનિકોના મૃતદેહોને શ્રીલંકાએ પૂરા સન્માન સાથે ઈરાન પરત મોકલ્યા.
-
બીજા જહાજને આશરો: જ્યારે અન્ય ઈરાની જહાજ IRIS Bushehrમાં ટેકનિકલ ખામી સર્જાઈ, ત્યારે શ્રીલંકાએ તેને માનવીય ધોરણે આશરો આપ્યો.
‘અમે ઝૂકીશું નહીં’ – પ્રમુખનો મક્કમ નિર્ધાર
પ્રમુખ દિસનાયકેએ સંસદમાં ગર્જના કરતા કહ્યું કે, “વિશ્વમાં ગમે તેટલા પડકારો હોય, અમે કોઈ શક્તિ સામે ઝૂકીશું નહીં.” મિડલ ઈસ્ટમાં ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, ત્યારે શ્રીલંકાએ કોઈ પણ પક્ષ લેવાને બદલે પોતાની શાંતિપ્રિય નીતિ ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે.
મિડલ ઈસ્ટ યુદ્ધની વૈશ્વિક અસર
અત્યારે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સતત ઈરાન પર હુમલા કરી રહ્યા છે. બદલામાં ઈરાન પણ ખાડી દેશોમાં અમેરિકાના મિત્ર દેશો પર વળતો પ્રહાર કરી રહ્યું છે. ઓઈલ અને ગેસ પ્લાન્ટ્સ નિશાન બની રહ્યા છે. આવા સમયે શ્રીલંકા જેવો દેશ અમેરિકાને ના પાડે તે વૈશ્વિક રાજકારણ માટે મોટો સંકેત છે.
શ્રીલંકાનું આ પગલું દર્શાવે છે કે નાના દેશો પણ પોતાની સાર્વભૌમત્વ જાળવવા માટે મક્કમ રહી શકે છે. અમેરિકાના ફાઈટર જેટ્સને રોકીને શ્રીલંકાએ સાબિત કર્યું છે કે તે દક્ષિણ એશિયામાં શાંતિ જાળવવા માંગે છે.
