કેન્દ્ર સરકારે નાના બાળકોના સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. શરદી, ઉધરસ અને એલર્જીની સારવારમાં વપરાતી અમુક ફિક્સ્ડ-ડોઝ કોમ્બિનેશન (FDC) દવાઓ પર કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે કડક નિયંત્રણો લાદી દીધા છે. નવા આદેશ મુજબ, Chlorpheniramine Maleate અને Phenylephrine Hydrochloride ના મિશ્રણથી બનતી દવાઓ હવે 4 વર્ષથી નાની ઉંમરના બાળકોને આપી શકાશે નહીં.
મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):
-
4 વર્ષથી નાની વયના બાળકો માટે Chlorpheniramine Maleate અને Phenylephrine Hydrochloride કોમ્બિનેશનવાળી દવાઓ પર પ્રતિબંધ.
-
તમામ દવા ઉત્પાદકો, વિતરકો અને રિટેલરો માટે આ દવાઓના ઉત્પાદન અને વેચાણ પર નિયંત્રણો લાગુ.
-
પેકિંગ, લેબલ અને માહિતીપત્રક પર ‘4 વર્ષથી નાના બાળકો માટે ઉપયોગ કરવો નહીં’ તેવી વૈધાનિક ચેતવણી છાપવી ફરજિયાત.
-
ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, 1940ની કલમ 26A હેઠળ દેશભરમાં તાત્કાલિક અસરથી આદેશ અમલી.
પેકિંગ પર ચેતવણી છાપવી ફરજિયાત
સરકારના આદેશ અનુસાર, દવા ઉત્પાદક કંપનીઓએ તેમના દરેક પેક, બોટલના લેબલ, બોક્સમાં મૂકાતા માહિતીપત્રક (Package Insert) તેમજ પ્રચાર સામગ્રી (Promotional Material) પર “4 વર્ષથી નાના બાળકો માટે ઉપયોગ કરવો નહીં” તેવી સ્પષ્ટ વૈધાનિક ચેતવણી છાપવી પડશે. આ નિયમ આ બંને તત્વોનું મિશ્રણ ધરાવતા તમામ સિરપ, ડ્રોપ્સ કે પ્રવાહી ફોર્મ્યુલેશન પર એકસમાન રીતે લાગુ પડશે.
શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?
આ દવાનું મિશ્રણ સામાન્ય રીતે બંધ નાક, વહેતું નાક, છીંક, એલર્જી અને સામાન્ય ફ્લૂના લક્ષણોમાંથી રાહત આપવા માટે વપરાતું હતું. જોકે, નિષ્ણાત કમિટી અને ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઇઝરી બોર્ડ (DTAB) ની સમીક્ષામાં જાણવા મળ્યું છે કે શિશુઓ અને 4 વર્ષથી નાના બાળકોમાં આ ઘટકો ગંભીર આડઅસર અને સ્વાસ્થ્ય જોખમો ઊભા કરી શકે છે. નાના બાળકો માટે બજારમાં અન્ય સુરક્ષિત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોવાથી આ હાઈ-રિસ્ક કોમ્બિનેશનના બિનજરૂરી વપરાશ પર રોક લગાવવામાં આવી છે.
ડ્રગ્સ એક્ટની કલમ 26A હેઠળ કાર્યવાહી
આ નિર્ણય ‘ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, 1940’ ની સેક્શન 26A હેઠળ મળેલી સત્તાનો ઉપયોગ કરીને લેવામાં આવ્યો છે. સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થતાં જ આ નિયમ સમગ્ર દેશમાં અમલમાં આવી ગયો છે. તમામ ફાર્મા કંપનીઓ અને મેડિકલ સ્ટોર્સને આ નિયમનું કડકાઈથી પાલન કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે, અન્યથા કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
