અમેરિકાએ એક મોટું પગલું ભરીને પોતાની ‘ઇન્ડો-પેસિફિક કમાન્ડ’ (USINDOPACOM) નું નામ બદલી નાખ્યું છે. હવે આ કમાન્ડનું નામ ફરીથી ‘યુએસ પેસિફિક કમાન્ડ’ (USPACOM) કરવામાં આવ્યું છે. અમેરિકન સંરક્ષણ વિભાગે વર્ષ 2018ના પોતાના જ નિર્ણયને પલટી નાખ્યો છે. આ ફેરફાર સાથે જ અમેરિકન સૈન્ય કમાન્ડ પોતાના 70 વર્ષ જૂના ઐતિહાસિક નામ પર પરત ફરી છે.
જૂના નામ પર પરત ફરવાનું કારણ
અમેરિકન સંરક્ષણ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, મૂળ નામ પાછું લાવવાનો હેતુ કમાન્ડની ઐતિહાસિક ઓળખને સન્માન આપવાનો છે. આ સૈન્ય કમાન્ડની સ્થાપના 1 જાન્યુઆરી 1947ના રોજ થઈ હતી. તે અમેરિકાની સૌથી જૂની અને સૌથી મોટી સૈન્ય કમાન્ડ છે. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નામ બદલાવાથી તેના મિશન કે સાથી દેશો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા પર કોઈ અસર નહીં પડે.
ભારતનો ખોટો નકશો દર્શાવતા વિવાદ
આ નામ બદલવાની સાથે જ એક નવો વિવાદ પણ સામે આવ્યો છે. આ કમાન્ડની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર ભારતના નકશામાં મોટી ભૂલ કરવામાં આવી છે. નકશામાં પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) ને પાકિસ્તાનના ભાગ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. ભારત આ પ્રકારના નકશાનો હંમેશા સખત વિરોધ કરતું આવ્યું છે, કારણ કે સમગ્ર કાશ્મીર કાનૂની રીતે ભારતનો અભિન્ન ભાગ છે.
અમેરિકાની ‘ડી-ફેક્ટો કંટ્રોલ’ નીતિ
અમેરિકા દ્વારા આવા નકશા બતાવવા પાછળ તેમની ‘ડી-ફેક્ટો કંટ્રોલ’ (વાસ્તવિક સૈન્ય નિયંત્રણ) નીતિ જવાબદાર છે. અમેરિકન સૈન્ય નકશાઓ ઘણીવાર રાજકીય દાવાઓને બદલે વાસ્તવિક જમીની સ્થિતિ પર આધારિત હોય છે. જે વિસ્તાર પર અત્યારે જે દેશની સેનાનો કબજો હોય, તેને આધારે તેઓ કમાન્ડ વિસ્તારો નક્કી કરે છે.
યુએસ પેસિફિક કમાન્ડ (USPACOM) ના મુખ્ય તથ્યો
-
ભવ્ય ઇતિહાસ: આ કમાન્ડ હેઠળ આશરે 3,75,000 નાગરિક અને સૈન્ય કર્મચારીઓ કામ કરે છે.
-
વર્ષ 2018નો ફેરફાર: તત્કાલીન સંરક્ષણ મંત્રી જિમ મેટિસે હિંદ મહાસાગરના મહત્વને કારણે નામમાં ‘ઇન્ડો’ શબ્દ ઉમેર્યો હતો, જે હવે હટાવી દેવાયો છે.
-
કાર્યક્ષેત્ર યથાવત: નામ બદલાવા છતાં આ કમાન્ડનો ભૌગોલિક દાયરો બદલાશે નહીં. આ વિસ્તાર અમેરિકાના પશ્ચિમ કિનારાથી શરૂ થઈને ભારતની પશ્ચિમ સરહદ સુધી પહેલાની જેમ જ યથાવત રહેશે.
< /p>
