ભારતીય સેનામાં મોટો બદલાવ: બ્રિટિશ કાળની પરંપરાઓ ખતમ, યુનિફોર્મમાં સામેલ થઈ સ્વદેશી ‘બંદી જેકેટ’

આર્મી યુનિફોર્મ ન્યૂઝ 2026: ભારતીય સેનાએ સૈનિકો અને અધિકારીઓના યુનિફોર્મ તેમજ ડ્રેસ કોડના નિયમોમાં ઐતિહાસિક ફેરફાર કર્યો છે. સેના દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા ‘આર્મી યુનિફોર્મ 2026’ (Army Uniform 2026) મેન્યુઅલ હેઠળ બ્રિટિશ કાળના (ઔપનિવેશિક દોર) પ્રતીકો અને નિયમોને સંપૂર્ણપણે હટાવી દેવામાં આવ્યા છે. સેનાએ હવે ‘રોયલ’ જેવા જૂના શબ્દોનો ઉપયોગ પણ બંધ કરી દીધો છે.

સિવિલ ડ્રેસમાં ‘બંદી જેકેટ’ ની એન્ટ્રી

નવા નિયમો અનુસાર, ભારતીય સેનાના અધિકારીઓ માટે ફોર્મલ સિવિલ ડ્રેસ તરીકે હવે સ્વદેશી ‘બંદી જેકેટ’ (Bandi Jacket) ને સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. આ જેકેટને ફૂલ સ્લીવ શર્ટ, મેચિંગ ફોર્મલ ટ્રાઉઝર અને બંધ શૂઝ (બૂટ) સાથે પહેરવાનું રહેશે. આ પગલું ભારતીય સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે લેવાયું છે.

શિયાળા માટે નવી ‘બેટલ જેકેટ’

સેનાએ શિયાળાની ઋતુ માટે એક નવો ડ્રેસ કોડ શરૂ કર્યો છે, જેમાં ‘બેટલ જેકેટ’ (Battle Jacket) નો સમાવેશ થાય છે.

• આ બેટલ જેકેટ તમામ રેન્કના સૈનિકો માટે શિયાળાના આઉટવેર તરીકે રહેશે.

• તે હાલના વિન્ટર યુનિફોર્મનું સ્થાન લેશે.

• આ બદલાવ જૂન 2029 સુધીમાં સંપૂર્ણ રીતે પૂરો કરી લેવામાં આવશે.

તલવાર અને પાઉચ બેલ્ટના નિયમો બદલાયા

ઔપચારિક કાર્યક્રમોમાં તલવાર રાખવાના નિયમોમાં પણ મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે:

• હવે રીવ્યુઇંગ ઓફિસર્સ (Reviewing Officers) માટે તલવાર રાખવી વૈકલ્પિક (ઓપ્શનલ) રહેશે.

• ગણતંત્ર દિવસ, સ્વતંત્રતા દિવસ, આર્મી ડે પરેડ અને ગાર્ડ ઓફ ઓનર જેવા ખાસ કાર્યક્રમોમાં માત્ર પરેડ કમાન્ડર, ટુકડી કમાન્ડર અને નિયુક્ત અધિકારીઓ જ તલવાર સાથે રાખશે.

• આ સિવાય મેસ ડ્રેસ નંબર 5 અને 6 માંથી ‘પાઉચ બેલ્ટ’ હટાવી દેવામાં આવ્યા છે.

આ વસ્તુઓ પર રહેશે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ

નવા મેન્યુઅલ મુજબ સૈનિકો માટે કેટલીક કડક માર્ગદર્શિકા (Guidelines) પણ જાહેર કરવામાં આવી છે. યુનિફોર્મ પહેરેલો હોય ત્યારે નીચેની બાબતો પર પ્રતિબંધ રહેશે:

• અજીબોગરીબ હેરસ્ટાઇલ રાખવી.

• પરવાનગી વિના દાઢી રાખવી.

• દેખાઈ આવે તેવા ઇલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ્સ વાપરવા.

• શરીર પર ટેટૂ, પિયર્સિંગ (કાણા પડાવવા) કે કોસ્મેટિકનો ઉપયોગ કરવો.

• પરવાનગી વગર કોઈ રાજકીય, ધાર્મિક કે વિરોધ પ્રદર્શનના કાર્યક્રમો, લગ્નો કે ખાનગી પાર્ટીઓમાં યુનિફોર્મ પહેરીને જવા પર પણ રોક લગાવાઈ છે.

બ્રિટિશ ગુલામીની પ્રથાઓથી મુક્તિ

ભારતીય સેના સતત ગુલામીના પ્રતીકોને ખતમ કરી રહી છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં સેનાએ બ્રિટિશ અફસરોના નામ પર રહેલી 246 સડકો અને ઇમારતોના નામ બદલીને ભારતીય શહીદોના નામ પર રાખ્યા હતા. આ પહેલા ઘોડાગાડીનો ઉપયોગ, નિવૃત્તિ સમયે ઔપચારિક વિદાય અને ડિનર દરમિયાન પાઇપ બેન્ડ વગાડવાની બ્રિટિશ પ્રથાઓ પણ બંધ કરી દેવામાં આવી છે.