યુએસ મિડટર્મ ચૂંટણી: ડેમોક્રેટિક પક્ષના વિજયથી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સત્તા પર સંકટ; વૈશ્વિક ઇક્વિટી, સોનું અને ક્રૂડ માર્કેટ પર કેવી થશે અસર?

US Midterm Election  : પરિણામો સામે આવ્યા બાદ વોશિંગ્ટનમાં સત્તાના સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયા છે. હાઉસ ઓફ રિપ્રઝન્ટેટિવ્સ અને સેનેટ બંને ગૃહો પર ડેમોક્રેટિક પાર્ટીએ નિયંત્રણ મેળવી લેતાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની રાજકીય સત્તા નોંધપાત્ર રીતે નબળી પડવાની અને તેમના કાર્યકાળના છેલ્લા બે વર્ષ દરમિયાન તેઓ ‘લેમ-ડક’ (Lame-Duck) રાષ્ટ્રપતિ બની રહેવાની શક્યતા વિશ્લેષકો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

આ રાજકીય ઉલટફેરને કારણે અમેરિકામાં સંસદ અને વ્હાઇટ હાઉસ વચ્ચે લાંબા સમય સુધી નીતિવિષયક અને બંધારણીય સંઘર્ષની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે, જેની સીધી અસર વૈશ્વિક નાણાકીય બજારો તેમજ ભારતીય શેરબજાર પર પણ જોવા મળી શકે છે.

મિડટર્મ ચૂંટણી અને બજારો પરની સંભવિત અસરો એક નજરે

ટ્રમ્પની સત્તા અને બંધારણીય સંઘર્ષની સંભાવના

બંને ગૃહોમાં ડેમોક્રેટ્સની બહુમતી થવાથી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કાયદાકીય એજન્ડાને મોટો અવરોધ પહોંચશે:

• પોતાના નિર્ણયો અને નીતિઓ લાગુ કરવા માટે ટ્રમ્પે હવે વધુ પડતો મદાર પોતાના વીટો પાવર (Veto Power) અને રાષ્ટ્રપતિના વિશેષાધિકાર એવા એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર્સ (Executive Actions) પર રાખવો પડશે.

• જિયોજિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સના ચીફ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ વી. કે. વિજયકુમારના જણાવ્યા અનુસાર, “આ સંઘર્ષ આગળ જતાં બંધારણીય કટોકટીમાં પણ પરિણમી શકે છે, જેના પ્રતિકૂળ પરિણામો યુએસ બજારો પર જોવા મળી શકે છે. આ અનિશ્ચિતતાનો ફાયદો ભારતીય બજારોને મળી શકે છે.”

• એમ્કે ગ્લોબલના વિશ્લેષકો માધવી અરોરા અને હર્ષલ પટેલના મતે, ટ્રમ્પ પરંપરાગત નિયમો તોડવા માટે જાણીતા હોવાથી સામાન્ય લેમ-ડક સિન્ડ્રોમ તેમના પર સીધો લાગુ ન પણ પડે અને તેઓ વટહુકમોનો ઉપયોગ વધુ આક્રમક રીતે કરી શકે છે.

શેરબજાર અને રોકાણકારો પર સંભવિત અસર

• યુએસ માર્કેટનો ઐતિહાસિક ટ્રેન્ડ: ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ મિડટર્મ ચૂંટણીઓ પછી અનિશ્ચિતતા હળવી થતાં શેરબજારમાં તેજી જોવા મળે છે. S&P 500 ઇન્ડેક્સ ચૂંટણી પછીના ૬૦ ટ્રેડિંગ દિવસોમાં સરેરાશ ૬%, ૧૨૦ દિવસમાં ૧૨% અને ૧૮૦ દિવસમાં ૧૭% જેટલો વધતો જોવા મળ્યો છે.

• ભારતીય બજારો માટે તક: અમેરિકામાં રાજકીય અસ્થિરતા વધવાને કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે ભારત જેવા સ્થિર અને ઊંચી વૃદ્ધિ ધરાવતા ઊભરતા બજારો (Emerging Markets) નું આકર્ષણ વધી શકે છે. જોકે, આ બાબત ડોલરની મૂવમેન્ટ, યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ અને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) ના વલણ પર નિર્ભર રહેશે.

કોમોડિટી માર્કેટ: ક્રૂડ, સોનું અને ચાંદીનું ભાવિ

મોતીલાલ ઓસ્વાલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસના અહેવાલ મુજબ, કોમોડિટીઝ પર માત્ર રાજકીય પરિણામ નહીં પરંતુ નીતિવિષયક પરિણામો અસર કરશે:

• સોનું-ચાંદી (Precious Metals): ડેમોક્રેટ્સના નિયંત્રણને કારણે આક્રમક રાજકોષીય ખર્ચ (Fiscal Expansion) પર નિયંત્રણ આવશે. વોશિંગ્ટનમાં રાજકીય ગજગ્રાહ વધતાં રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણ (Safe-Haven) તરીકે સોના તરફ વળી શકે છે.

• ક્રૂડ ઓઇલ: તેલના ભાવો યુએસ વિદેશ નીતિ, ખાસ કરીને ઈરાન પરના આર્થિક પ્રતિબંધો અને પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ પર નિર્ભર રહેશે. જો સંઘર્ષ વધશે તો ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમ પ્રીમિયમ ક્રૂડના ભાવ, ફુગાવો અને ટ્રેઝરી યીલ્ડને ફરી વધારી શકે છે.

• બેઝ મેટલ્સ: કોપર સહિતની ઔદ્યોગિક ધાતુઓના ભાવો અમેરિકી આર્થિક વૃદ્ધિના અંદાજો અને ટેરિફ (આયાત જકાત) ની નીતિઓ વચ્ચે ઝૂલતા રહેશે.