બજેટ પૂર્વે SEBI નું મોટું પગલું: વિદેશી રોકાણકારો માટે LTCG ટેક્સ નાબૂદ કરવા અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્વિચિંગ પર કર રાહત આપવા કરી ભલામણ

રોઇટર્સ (Reuters) ના અહેવાલ અનુસાર, આ બિન-બંધનકર્તા દરખાસ્તોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતીય શેરબજારની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાનો અને વિદેશી મૂડીપ્રવાહને પુનઃ આકર્ષિત કરવાનો છે.

સેબીની પ્રિ-બજેટ દરખાસ્તો અને બજાર પરિસ્થિતિ એક નજરે

વિદેશી રોકાણકારો પરથી LTCG ટેક્સ શા માટે હટાવવા માંગે છે SEBI?

હાલના નિયમો અનુસાર, શેરબજારમાં ૧ વર્ષથી વધુ સમય માટે રાખવામાં આવેલા શેરો પર રોકાણકારોએ ૧૨.૫% LTCG ટેક્સ ચૂકવવો પડે છે, જ્યારે ૧ વર્ષથી ઓછા સમયના નફા પર ૨૦% શોર્ટ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ (STCG) ટેક્સ લાગે છે. આ ઉપરાંત સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) અને ડિવિડન્ડ ટેક્સ પણ લાગુ થાય છે.

• ઊંચો ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચ: વૈશ્વિક બજારોની સરખામણીએ ભારતમાં રોકાણ કરવાનો ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચ સૌથી વધુ હોવાની વિદેશી રોકાણકારો લાંબા સમયથી ફરિયાદ કરી રહ્યા હતા.

• આક્રમક વેચવાલી: વર્ષ ૨૦૨૬ દરમિયાન વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય શેરોમાંથી રેકોર્ડબ્રેક $૩૧ બિલિયન નું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું છે, જેના કારણે સ્થાનિક શેરબજાર અને ભારતીય રૂપિયા પર સતત દબાણ સર્જાયું છે.

• બ્રોકરેજ ફર્મ્સનું તારણ: વિદેશી બ્રોકરેજ જેફરીઝ (Jefferies) ના જણાવ્યા અનુસાર, કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ ઘટવાથી ભારતીય બજારોનું આકર્ષણ વધશે. જ્યારે આઈઆઈએફએલ (IIFL) ના અંદાજ મુજબ LTCG ટેક્સ હટાવવાથી વિદેશી રોકાણકારોના વળતરમાં ૨.૩ ટકા પોઈન્ટ્સનો સીધો વધારો થઈ શકે છે.

સ્થાનિક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારોને શું ફાયદો સૂચવાયો?

સેબીએ માત્ર વિદેશી જ નહીં, પરંતુ દેશના કરોડો સ્થાનિક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારો માટે પણ મહત્વની રાહતની ભલામણ કરી છે:

• ટેક્સ-ફ્રી સ્કીમ સ્વિચિંગ: જો કોઈ રોકાણકારે પોતાના મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યુનિટ્સ ૧ વર્ષ કરતાં વધુ સમય માટે જાળવી રાખ્યા હોય અને તે એક સ્કીમમાંથી બીજી સ્કીમમાં પૈસા ટ્રાન્સફર (Switch) કરે, તો તેને ‘ટેક્સાયેબલ સેલ’ ગણવામાં ન આવે.

• રોકાણ જાળવી રાખવા પ્રોત્સાહન: હાલમાં એક સ્કીમમાંથી બીજી સ્કીમમાં જતી વખતે પણ રોકાણકારો પર કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ લાદવામાં આવે છે. આ ફેરફારથી રોકાણકારો ટેક્સના બોજ વગર પોતાના પોર્ટફોલિયોને રીબેલેન્સ કરી શકશે અને નાણાં સ્થાનિક બજારમાં જ જળવાઈ રહેશે.

• લાર્જકેપ ફંડ્સનું નબળું વળતર: મોર્નિંગસ્ટારના ડેટા અનુસાર, ભારતીય લાર્જ-કેપ ઇક્વિટી ફંડ્સે છેલ્લા બે વર્ષમાં સરેરાશ -૧.૬% નું નકારાત્મક વળતર નોંધાવ્યું છે, જેના લીધે રિટેલ રોકાણકારો વિદેશી બજારો તરફ વળ્યા છે.

ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સની સરખામણીએ ભારતીય બજાર પછાત

છેલ્લા બે વર્ષમાં ભારતીય શેરબજાર તેના સાથી ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સની તુલનામાં નબળું સાબિત થયું છે. નિફ્ટી ૫૦ માં ૪.૮% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યારે આ જ સમયગાળા દરમિયાન ‘MSCI ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સ ઇન્ડેક્સ’ માં ૪૦% નો જંગી ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.

આ અસમતુલાને દૂર કરવા અને ફેબ્રુઆરીમાં રજૂ થનારા સામાન્ય બજેટમાં બજારને વેગ આપવા સેબીએ આ દરખાસ્તો મૂકી છે. જોકે, આ ભલામણો સલાહકારી સ્વરૂપની છે અને તેના પર અંતિમ નિર્ણય કેન્દ્ર સરકાર અને નાણા મંત્રાલય દ્વારા લેવામાં આવશે.