bullet train : અમદાવાદ-મુંબઈ વચ્ચે નિર્માણાધીન દેશના પ્રથમ હાઈ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ એટલે કે બુલેટ ટ્રેનની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને નેશનલ હાઈ સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) એ અત્યાધુનિક સેફ્ટી પ્લાન તૈયાર કર્યો છે. કલાકના 320 કિલોમીટરની તોફાની ઝડપે દોડતી આ ટ્રેન ભૂકંપ જેવી કુદરતી આપત્તિ વખતે પણ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત રહે તે માટે જાપાનની સુપ્રસિદ્ધ ‘શિંકાનસેન’ સિસ્ટમની આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ટેકનોલોજી લાગુ કરવામાં આવી રહી છે.
આ સિસ્ટમ અંતર્ગત ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના હાઈ-રિસ્ક સિસ્મિક ઝોનમાં 6 મહત્વના સ્થળોએ અલ્ટ્રા-સેન્સિટિવ સિસ્મોમીટર (Seismometers) ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવશે.
જાપાનીઝ ‘અર્લી અર્થક્વેક ડિટેક્શન સિસ્ટમ’ કેવી રીતે કરશે કામ?
-
પ્રાથમિક તરંગો (P-Waves) ની ઓળખ: જ્યારે ધરતીકંપ આવે છે, ત્યારે નુકસાન પહોંચાડનારા ગૌણ તરંગો (S-Waves) પહેલાં અદ્રશ્ય પ્રાથમિક તરંગો જમીનમાંથી નીકળે છે. સિસ્મોમીટર આ તરંગોને સેકન્ડના સોમા ભાગમાં ઓળખી લેશે.
-
ઓટોમેટિક પાવર કટ: સિસ્મોમીટર સિગ્નલ પકડતાં જ સમગ્ર બુલેટ ટ્રેન ટ્રેકનો વિદ્યુત પ્રવાહ (ટ્રેક્શન પાવર સપ્લાય) આપોઆપ કટ થઈ જશે.
-
ઇમરજન્સી બ્રેકિંગ: પાવર સપ્લાય બંધ થતાંની સાથે જ 320 ની સ્પીડે દોડતી બુલેટ ટ્રેનમાં હાઈ-ટેક ઇમરજન્સી બ્રેકિંગ સિસ્ટમ જાતે જ સક્રિય થઈ જશે અને ટ્રેન સુરક્ષિત રીતે ટ્રેક પર થંભી જશે, જેથી ટ્રેન પાટા પરથી ઉતરવાની કોઈ શક્યતા રહેશે નહીં.
ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં ક્યાં લખાશે આ સેન્સર્સ?
ભૂકંપની શક્યતાઓ અને ભૌગોલિક ફોલ્ટ લાઇન્સને ધ્યાનમાં રાખીને 6 મુખ્ય સ્થળો પસંદ કરવામાં આવ્યા છે:
-
ગુજરાત: ભરૂચ, વડોદરા અને સુરત પંથકના ભૂકંપની શક્યતા ધરાવતા વિસ્તારો.
-
મહારાષ્ટ્ર: મુંબઈ, થાણે અને પાલઘરના દરિયાકાંઠાના ભૂકંપ સંવેદનશીલ વિસ્તારો.
આ સિસ્ટમના કારણે પ્રવાસીઓ કોઈપણ પ્રકારના અકસ્માતના ભય વિના બુલેટ ટ્રેનમાં અત્યંત સલામત મુસાફરી કરી શકશે.
