India US Trade Deal : ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી દ્વિપક્ષીય વેપાર સમજૂતી (Bilateral Trade Deal) ને લઈને ટૂંક સમયમાં મોટી સત્તાવાર જાહેરાત થઈ શકે છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્રના ટોચના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, બંને દેશો વચ્ચેની ટ્રેડ ડીલ હવે તેના આખરી અને નિર્ણાયક તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે. આ પ્રગતિની સમીક્ષા કરવા માટે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે ખૂબ જ જલ્દી ફરી એકવાર ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત થવાના સ્પષ્ટ સંકેતો મળ્યા છે.
જી૨૦ (G20) વેપાર મંત્રીઓની પરિષદ દરમિયાન યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ (USTR) જેમિસન ગ્રીરે સંકેત આપ્યો હતો કે બંને દેશો વચ્ચેની ચર્ચા હવે પૂર્ણતા તરફ આગળ વધી રહી છે.
“વાતચીત અંતિમ તબક્કામાં”: યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવનું મોટું નિવેદન
અમેરિકાના ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ જેમિસન ગ્રીરે મિલવૉકી ખાતે યોજાયેલી G20 ટ્રેડ મિનિસ્ટર્સ મીટિંગ દરમિયાન પૂછાયેલા પ્રશ્નનો જવાબ આપતાં જણાવ્યું હતું કે:
-
વાતચીત શોર્ટ સ્ટ્રોક્સમાં: વેપાર સમજૂતી અંગેની પ્રક્રિયા તેના અંતિમ દોરમાં (Short strokes) છે અને બંને દેશો કરારની ખૂબ નજીક પહોંચી ગયા છે.
-
મુખ્ય મુદ્દાઓનું નિરાકરણ: તાત્કાલિક કોઈ મોટી ઘોષણા કરવાની ઉતાવળ કરવાને બદલે, બંને પક્ષોએ મતભેદ ધરાવતા મુખ્ય આર્થિક અને નીતિવિષયક મુદ્દાઓની ઓળખ કરી લીધી છે અને તેના પર બંને દેશોની ટીમો સંપૂર્ણ લગનથી કામ કરી રહી છે.
-
મોદી-ટ્રમ્પ વાતચીત: બુધવારે પીએમ નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે થયેલી ટેલિફોનિક ચર્ચા અત્યંત સકારાત્મક અને રચનાત્મક રહી હતી. આ ડીલની અંતિમ પ્રગતિની સમીક્ષા માટે બંને નેતાઓ ટૂંક સમયમાં ફરીથી વાતચીત કરશે.
પીયૂષ ગોયલ અને જેમિસન ગ્રીર વચ્ચે સફળ દ્વિપક્ષીય બેઠક
ભારતના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે મિલવૉકીમાં યુએસટીઆર (USTR) જેમિસન ગ્રીર સાથે સીધી મુલાકાત કરી હતી:
-
પરસ્પર ફાયદાકારક કરાર: મુલાકાત અંગે માહિતી આપતાં કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું કે બંને દેશોના હિતોનું રક્ષણ કરતો અને બંનેને આર્થિક રીતે ફાયદો પહોંચાડતો વચગાળાનો કરાર (Interim Agreement) વહેલી તકે પૂર્ણ થાય તે દિશામાં ફળદાયી ચર્ચા થઈ છે.
-
સ્ટાફ લેવલ મંત્રણા: હાલ બંને દેશોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને નિષ્ણાતો કરારના કાનૂની અને ટેકનિકલ પાસાંઓને આખરી ઓપ આપવા સતત બેઠકો કરી રહ્યા છે.
૭ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના સંયુક્ત નિવેદન અનુસાર અમલીકરણ
વાણિજ્ય મંત્રાલયના અહેવાલ મુજબ, આ વેપાર વાટાઘાટો ૭ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે જાહેર થયેલા સંયુક્ત નિવેદનના રોડમેપ પર આધારિત છે.
આ દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (BTA) અંતર્ગત નીચે મુજબના ક્ષેત્રોમાં મોટો વેગ મળવાની અપેક્ષા છે:
-
ટેરિફ અને ડ્યુટીમાં રાહત: બંને દેશોના માલ-સામાનની આયાત-નિકાસ પરના ટેક્સ અને નિયમો સરળ બનાવવા.
-
ક્રિટિકલ ટેકનોલોજી અને ડિફેન્સ: સેમિકન્ડક્ટર, એડવાન્સ્ડ ટેકનોલોજી અને રક્ષા ક્ષેત્રે પરસ્પર ઔદ્યોગિક સહયોગ વધારવો.
-
ઊર્જા સુરક્ષા: રિન્યુએબલ એનર્જી અને પરંપરાગત ઊર્જા ક્ષેત્રે રોકાણ પ્રોત્સાહન.
જો મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચે આગામી દિવસોમાં યોજાનારી સમીક્ષા સફળ રહેશે, તો બંને વૈશ્વિક લોકશાહી દેશો વચ્ચે એક સીમાચિહ્નરૂપ વેપાર કરાર અસ્તિત્વમાં આવશે.
