Old Age Home : ગુજરાતમાં ઝડપથી બદલાઈ રહેલા સામાજિક તાણાવાણા અને સંયુક્ત પરિવારો તૂટવાની વરવી વાસ્તવિકતાની સૌથી મોટી અને કડવી અસર ઘરના વડીલોના જીવન પર જોવા મળી રહી છે. સંતાનો ઉચ્ચ કારકિર્દી, નોકરી-ધંધા કે વિદેશ (કેનેડા, અમેરિકા, યુકે) માં કાયમી સ્થાયી થવાના કારણે એકલા પડી ગયેલા માતા-પિતા માટે હવે વૃદ્ધાશ્રમો માત્ર ગરીબ કે નિરાધાર વર્ગનું આશ્રયસ્થાન રહ્યા નથી.
વર્ષ 2026 ના તાજા બિઝનેસ-લિસ્ટિંગ અને સંસ્થાકીય ડેટા અનુસાર, ગુજરાતમાં વૃદ્ધાશ્રમ, સિનિયર લિવિંગ, આસિસ્ટેડ લિવિંગ અને સંબંધિત વડીલ કેર સેન્ટર્સની સંખ્યા ઝડપથી વધીને 376 પર પહોંચી ગઈ છે, જે માત્ર બે વર્ષ પૂર્વે આશરે 235 હતી.
દર 5 દિવસે એક નવી વૃદ્ધ સંભાળ સંસ્થા: ઝડપી વિસ્તરણ
છેલ્લા બે વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન રાજ્યમાં 140 જેટલી નવી સંસ્થાઓનો ઉમેરો થયો છે:
-
ચોંકાવનારો ટ્રેન્ડ: આ આંકડાકીય વિશ્લેષણ સ્પષ્ટ કરે છે કે ગુજરાતમાં સરેરાશ દર પાંચ દિવસે એક નવું ઘરડાઘર કે સિનિયર કેર હોમ અસ્તિત્વમાં આવી રહ્યું છે.
-
બંગલા અને ટેનામેન્ટમાં વૃદ્ધાશ્રમ: અગાઉ વૃદ્ધાશ્રમો શહેરની ભાગોળે કે ખુલ્લી મોટી જગ્યાઓમાં સેવાભાવી ટ્રસ્ટો દ્વારા ચલાવાતા હતા. હવે અમદાવાદ, વડોદરા અને સુરત જેવા શહેરોના અખબારનગર, વાડજ, વસ્ત્રાપુર, બોડકદેવ જેવા પોશ વિસ્તારોમાં પ્રાઇવેટ બંગલા અને ટેનામેન્ટ ભાડે રાખીને પેઇડ ‘સિનિયર લિવિંગ કેર હોમ્સ’ શરૂ કરવાનો નવો કોમર્શિયલ ટ્રેન્ડ શરૂ થયો છે.
ગુજરાતના કયા શહેરમાં કેટલી સંસ્થાઓ? (શહેરોની સ્થિતિ)
લિસ્ટિંગ ડેટા મુજબ રાજ્યના 4 મોટા મહાનગરોમાં જ 220 થી વધુ સંસ્થાઓ આવેલી છે, જેમાં અમદાવાદ આ ટ્રેન્ડનું સૌથી મોટું એપીસેન્ટર બન્યું છે:
અમદાવાદમાં 15 માંથી સીધી 86 સંસ્થાઓ થઈ!
અમદાવાદ શહેરની સ્થિતિ આ સામાજિક પરિવર્તનનો સૌથી મોટો પુરાવો આપે છે. અમદાવાદમાં એક સમયે ગણતરીના માત્ર 15 જેટલા જ પરંપરાગત વૃદ્ધાશ્રમો કાર્યરત હતા, જે ધીમે-ધીમે વધીને 42 થયા હતા.
હવે વિવિધ સત્તાવાર અને પ્રાઇવેટ ડિરેક્ટરીઓમાં આ સંખ્યા સીધી 86 સુધી પહોંચી ગઈ છે. જેમાં 24 કલાક નર્સિંગ કેર ધરાવતા આસિસ્ટેડ હોમ્સથી માંડીને હાઈ-એન્ડ લક્ઝરી સિનિયર સિટિઝન લિવિંગ પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે.
સમાજ સુરક્ષા વિભાગ હેઠળ પણ વિસ્તરણ
ગુજરાત સરકારના સમાજ સુરક્ષા વિભાગની સત્તાવાર યાદી મુજબ પણ અમદાવાદ, ભાવનગર, વડોદરા, રાજકોટ, જામનગર, જૂનાગઢ, કચ્છ, દાહોદ, નર્મદા, પંચમહાલ, પાટણ અને સુરેન્દ્રનગર સહિતના તમામ જિલ્લાઓમાં માન્યતા પ્રાપ્ત વૃદ્ધાશ્રમો કાર્યરત છે.
સમાજશાસ્ત્રીઓના મતે, આધુનિક જીવનશૈલીમાં વડીલો પ્રત્યેની જવાબદારીઓમાંથી મુક્તિ મેળવવાની માનસિકતા અને સંતાનોનું વિદેશ પ્રયાણ આ વધારા પાછળના મુખ્ય પરિબળો છે, જે આપણી પરંપરાગત પારિવારિક સંસ્કૃતિ સામે ગંભીર ચિંતા ઊભી કરે છે.
