આજના દોડધામભર્યા જીવનમાં હાર્ટ અટેક (હૃદયરોગનો હુમલો) હવે માત્ર મોટી ઉંમરના વૃદ્ધો સુધી સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ નાની ઉંમરના યુવાનો પણ ઝડપથી તેનો ભોગ બની રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે લોકો એવું માને છે કે હાર્ટ અટેક આવે ત્યારે માત્ર છાતીમાં અસહ્ય દુખાવો થાય છે. જોકે, તબીબી વિજ્ઞાન મુજબ આ માન્યતા સંપૂર્ણપણે સાચી નથી.
અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશન (AHA) ના તબીબી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, હાર્ટ અટેક દરમિયાન શરીરના અન્ય કેટલાક અંગોમાં પણ તીવ્ર દુખાવો કે અસ્વસ્થતા અનુભવાઈ શકે છે. લોકો મોટાભાગે તેને સામાન્ય સ્નાયુનો દુખાવો કે ગેસ-એસિડિટી સમજીને અવગણી દે છે, જે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
છાતીમાં દબાણ કે ભાર લાગવો: મુખ્ય લક્ષણ
હાર્ટ અટેક આવતાં પહેલાં મોટાભાગના દર્દીઓને છાતીના મધ્ય ભાગમાં તીવ્ર દુખાવો, દબાણ, જકડાઈ જવું કે ભારેપણું લાગે છે. આ અસ્વસ્થતા થોડીવાર રહીને બંધ થઈ શકે છે અથવા થોડા સમય બાદ ફરીથી શરૂ થઈ શકે છે.
શરીરના આ ૩ ભાગોમાં થતો દુખાવો આપે છે હાર્ટ અટેકનો સંકેત
૧. ડાબા કે જમણા હાથમાં દુખાવો (Arms Pain)
-
હાર્ટ અટેક પહેલાં છાતી ઉપરાંત ડાબા કે જમણા હાથમાં અચાનક દુખાવો ઉપડી શકે છે.
-
સામાન્ય રીતે આ દુખાવો ખભાથી શરૂ થઈને નીચે હાથ અને આંગળીઓ સુધી ફેલાય છે.
-
ઘણીવાર દુખાવો થોડીવાર ઓછો થઈને ફરીથી ઊભો થાય છે. જો ખભા કે હાથમાં કોઈપણ કારણ વિના આવો દુખાવો થતો હોય તો તાત્કાલિક સાવધ થઈ જવું જોઈએ.
૨. ગરદન, પીઠ અને જડબામાં દુખાવો (Neck, Jaw and Back Pain)
-
ગળા, દાઢી (જડબું) કે પીઠના ઉપરના ભાગમાં અચાનક ખેંચાણ કે તીવ્ર દુખાવો થવો એ હૃદય સંબંધિત ગંભીર સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે.
-
આ દુખાવો છાતીની અસ્વસ્થતા સાથે અથવા તો છાતીમાં કોઈ જ દુખાવો ન હોય ત્યારે પણ સ્વતંત્ર રીતે થઈ શકે છે.
-
ખાસ કરીને મહિલાઓમાં આ પ્રકારના લક્ષણો સૌથી વધુ જોવા મળે છે.
૩. પેટના ઉપરના ભાગમાં દુખાવો (Upper Abdominal Pain)
-
ઘણા લોકો પેટના દુખાવાને સામાન્ય પાચન સમસ્યા, અપચો, ગેસ કે કબજિયાત ગણીને એસિડિટીની દવાઓ લઈ લે છે.
-
પરંતુ હાર્ટ અટેક પહેલાં પેટના ઉપરના હિસ્સામાં ભારેપણું, બળતરા કે તીક્ષ્ણ ચૂંક આવી શકે છે. ગેસની ગોળી લીધા પછી પણ જો રાહત ન મળે તો તે હૃદયરોગનું લક્ષણ હોવાની પૂરી શક્યતા છે.
મહિલાઓમાં જોવા મળતા અન્ય સાયલન્ટ લક્ષણો
પુરુષોની જેમ મહિલાઓમાં છાતીમાં દબાણ તો થાય જ છે, પરંતુ સાથે સાથે નીચે મુજબના લક્ષણો પણ અવારનવાર જોવા મળે છે જેને લોકો સામાન્ય બીમારી માની લે છે:
-
અચાનક ખૂબ જ ગભરામણ કે બેચેની થવી
-
કોઈપણ ભારે શારીરિક શ્રમ વિના પણ શ્વાસ ચઢવો અથવા હાંફ ચડવી
-
ઉબકા (જીવ ગભરાવો) કે ઊલટી થવી
-
અતિશય પરસેવો વળવો અને ચક્કર આવવા
-
કોઈપણ કારણ વગર અસામાન્ય નબળાઈ અને થાક અનુભવવો
(નોંધ: આ અહેવાલમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર સામાન્ય જાગૃતિ માટે છે. જો તમને કે તમારા પરિવારમાં કોઈને આ પ્રકારના અસામાન્ય લક્ષણો દેખાય, તો વિલંબ કર્યા વગર તાત્કાલિક નજીકના કાર્ડિયોલોજિસ્ટ કે હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરવો.)
