DA Hike : કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો જુલાઈ ૨૦૨૬ થી મળવાપાત્ર મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR) માં વધારાની સત્તાવાર જાહેરાતની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે. ૧૪ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ મળેલી કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં બોનસ અને પેન્શન અંગે મહત્વના નિર્ણયો લેવાયા હોવા છતાં DA વધારા અંગે કોઈ નિર્ણય ન લેવાતાં કર્મચારીઓમાં અસમંજસની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
આ વિલંબના કારણે હવે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના ઓક્ટોબર માસના પગાર પર સીધી અસર પડવાની શક્યતા છે.
ઓક્ટોબરના પગારમાં વધેલો DA કેમ નહીં મળે?
ઓક્ટોબર મહિનાના ૧૫ દિવસથી વધુ સમય વીતી ચૂક્યો હોવા છતાં સરકારે હજી સુધી ડીએ વધારાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી:
-
પગાર ગણતરીની મુદત: કેન્દ્ર સરકારના મોટાભાગના વિભાગોમાં પગારની આંતરિક ગણતરી (Salary Calculation) દર મહિનાની ૧૫ થી ૧૫ તારીખ સુધીમાં પૂર્ણ કરી લેવામાં આવતી હોય છે.
-
નિયમિત પગાર જ જમા થશે: કેબિનેટની મંજૂરી ન મળવાના કારણે કર્મચારીઓનો ઓક્ટોબર માસનો પગાર જૂના ૬૦% ના દરે જ તૈયાર થઈ ચૂક્યો હોવાનું મનાય છે, જેથી આ મહિનાના પગારમાં વધેલા DA ની રકમ ઉમેરાશે નહીં.
-
નવેમ્બરમાં ૪ મહિનાનું એરિયર્સ મળશે: જો દિવાળીની આસપાસ કેબિનેટ દ્વારા ડીએ વધારાને મંજૂરી આપવામાં આવે, તો કર્મચારીઓને નવેમ્બર મહિનાના પગાર સાથે જુલાઈ, ઓગસ્ટ, સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબર એમ કુલ ૪ મહિનાનું એરિયર્સ (Arrears) ખાતામાં જમા કરવામાં આવશે.
આ વર્ષે બંને છમાહીના DA માં વિલંબ થયો
સામાન્ય રીતે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ડીએની જાહેરાત ચોક્કસ સમયપત્રક મુજબ થતી હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે બંને હપ્તાઓમાં વિલંબ જોવા મળ્યો છે:
-
જાન્યુઆરીથી જૂન સુધીની પ્રથમ છમાહીનો ડીએ વધારો દર વર્ષે માર્ચ (હોળી) દરમિયાન જાહેર થાય છે, પરંતુ આ વર્ષે છેક ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ૨% વધારો મંજૂર કરાયો હતો, જેનાથી ડીએ ૫૮% થી વધીને ૬૦% થયું હતું.
-
જુલાઈ છમાહી માટે પણ સામાન્ય રીતે સપ્ટેમ્બરના અંત અથવા ઓક્ટોબરના પ્રથમ સપ્તાહમાં જાહેરાત થઈ જતી હોય છે, જેમાં આ વખતે વિલંબ થઈ રહ્યો છે.
જુલાઈ છમાહીમાં કેટલો વધી શકે છે DA?
૭મા પગાર પંચ (7th Pay Commission) ના ફોર્મ્યુલા મુજબ:
-
એવી પ્રબળ શક્યતા છે કે સરકાર મોંઘવારી ભથ્થામાં ૩% થી ૪% નો વધારો કરી શકે છે.
-
જો ૩% નો વધારો થાય તો ડીએ વધીને ૬૩% થશે, અને જો ૪% નો વધારો આપવામાં આવે તો કુલ ડીએ વધીને ૬૪% થઈ જશે.
છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં જુલાઈના DA ની ક્યારે થઈ હતી જાહેરાત?
-
૨૦૨૫: ૧ ઓક્ટોબરે જાહેરાત થઈ (૫૫% થી વધારીને ૫૮% કરાયું — ૩% વધારો).
-
૨૦૨૪: ૧૬ ઓક્ટોબરે જાહેરાત થઈ (૫૦% થી વધારીને ૫૩% કરાયું — ૩% વધારો).
-
૨૦૨૩: ૧૮ ઓક્ટોબરે જાહેરાત થઈ (૪૨% થી વધારીને ૪૬% કરાયું — ૪% વધારો).
-
૨૦૨૨: ૨૮ સપ્ટેમ્બરે જાહેરાત થઈ (૩૪% થી વધારીને ૩૮% કરાયું — ૪% વધારો).
-
૨૦૨૧: ૨૧ ઓક્ટોબરે જાહેરાત થઈ (૨૮% થી વધારીને ૩૧% કરાયું — ૩% વધારો).
આ તમામ સુધારા જે-તે વર્ષની ૧ જુલાઈથી પશ્ચાતવર્તી અસર (Retrospective Effect) થી જ લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા.
