ઇન્ટરનેટ જગતની આશરે ૭૦ ટકા વેબસાઇટ્સ જેના પર ચાલે છે તે કોડિંગ લેંગ્વેજ PHP માં એક અત્યંત ગંભીર સુરક્ષા ખામી (Security Flaw) સામે આવતાં વૈશ્વિક સ્તરે સોફ્ટવેર કંપનીઓ અને સરકારોમાં દોડધામ મચી ગઈ છે. આ ટેકનિકલ ખામી માત્ર ડેવલપર્સ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગમાં લેવાતી હજારો સામાન્ય વેબસાઇટ્સ અને ઓનલાઇન સેવાઓ સાથે જોડાયેલી છે.
અમેરિકાની નેશનલ સિક્યોરિટી એજન્સી (NSA) એ ગંભીર ચેતવણી જારી કરતાં જણાવ્યું છે કે સાયબર હુમલાખોરો આ બગનો ઉપયોગ કરીને વેબ સર્વરનો કંટ્રોલ મેળવી શકે છે, યુઝર્સનો ડેટા ચોરી શકે છે અને મહત્વપૂર્ણ ઓનલાઇન સેવાઓ ઠપ કરી શકે છે.
AI અને લાર્જ લેંગ્વેજ મોડલ્સને કારણે હેકિંગનું જોખમ વધ્યું
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોના મતે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને આધુનિક ભાષા મોડલ્સ (LLMs) ના કારણે કોડિંગમાં રહેલી છૂપી ખામીઓ શોધવી અગાઉ કરતાં ઘણી સરળ અને ઝડપી બની ગઈ છે:
-
સરળ બગ હન્ટિંગ, મુશ્કેલ પેચિંગ: યુનિવર્સિટી ઓફ સરેના સાયબર સિક્યોરિટી લેક્ચરર ડો. ડેનિયલ ગાર્ધમના જણાવ્યા મુજબ, એઆઈના કારણે સિસ્ટમની નબળાઈઓ ઝડપથી શોધીને હુમલામાં ફેરવવામાં આવી રહી છે, પરંતુ તેટલી જ ઝડપે લાખો સર્વર્સ પર સુરક્ષા પેચ (Patch) લાગુ કરવો ઘણો મોટો પડકાર છે.
-
સર્વર કંટ્રોલનું જોખમ: આ ખામી એક વેબસાઇટ પૂરતી મર્યાદિત ન રહેતાં તેની સાથે જોડાયેલા સમગ્ર નેટવર્કને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
સામાન્ય યુઝર્સે પોતાના એકાઉન્ટ્સ કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવા?
જોકે સર્વર અને વેબસાઇટનું પેચિંગ કંપનીઓની જવાબદારી છે, છતાં સામાન્ય વપરાશકર્તાઓએ નીચે મુજબના સુરક્ષા પગલાં લેવા અત્યંત જરૂરી છે:
૧. મલ્ટી-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (MFA) સક્રિય કરો: તમામ મહત્વપૂર્ણ સોશિયલ મીડિયા, બેંકિંગ અને ઈમેલ એકાઉન્ટ્સમાં 2-ફેક્ટર અથવા મલ્ટી-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન ચાલુ રાખો.
૨. દરેક વેબસાઇટ માટે અલગ પાસવર્ડ વાપરો: તમામ સાઇટ્સ પર એક જ પાસવર્ડ રાખવાનું ટાળો. જો શક્ય હોય તો પાસકી (Passkeys) નો ઉપયોગ કરો, જે ફિશિંગ એટેક સામે ડિજિટલ સુરક્ષા પૂરી પાડે છે.
૩. ઓટોમેટિક અપડેટ્સ ચાલુ રાખો: સાયબર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, મોબાઈલ, કમ્પ્યુટર તેમજ ઘરમાં રહેલા વાઇ-ફાઇ રાઉટર અને સ્માર્ટ IoT ઉપકરણોમાં ઓટોમેટિક અપડેટ હંમેશાં ઓન રાખવું જોઈએ જેથી કંપની દ્વારા બહાર પડાતા સિક્યોરિટી પેચ તરત ઇન્સ્ટોલ થઈ જાય.
૪. ટ્રાન્ઝેક્શન પર નજર રાખો: તમારા બેંક અને ક્રેડિટ કાર્ડ સ્ટેટમેન્ટમાં શંકાસ્પદ કે અજાણ્યા વ્યવહારો અંગે સતત સતર્ક રહો.
ફેક મેસેજ અને સાયબર ફ્રોડથી સાવધાન
મોટી સિક્યોરિટી હેડલાઇન્સ સામે આવતાં જ સાયબર ગુનેગારો ગભરાટનો લાભ ઉઠાવીને લોકોને ફસાવવાનો પ્રયાસ કરે છે:
-
અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરો: ‘તમારું એકાઉન્ટ સુરક્ષિત કરો’ કે ‘પાસવર્ડ તાત્કાલિક બદલો’ જેવા અર્જન્ટ મેસેજ સાથે આવતી લિંક્સ પર ક્યારેય ક્લિક ન કરો.
-
સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને લોગિન કરો: કોઈપણ કંપની કે સેવામાં પાસવર્ડ બદલવો હોય તો બ્રાઉઝરમાં સાચું યુઆરએલ જાતે ટાઇપ કરીને અથવા સત્તાવાર એપ દ્વારા જ એકાઉન્ટ તપાસો.
-
ઓનલાઇન શોપિંગ વખતે સાવચેતી: અજાણી કે ઓછી સુરક્ષિત શોપિંગ વેબસાઇટ્સ પર બેંક વિગતો કે કાર્ડ નંબર સેવ કરવાનું ટાળો.
