vibrant gujarat : જનતાના ટેક્સના કરોડો રૂપિયા ખર્ચીને યોજાતી ‘વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ’ અને રોકાણના મસમોટા દાવાઓ સામે જમીની હકીકત સાવ વિપરીત હોવાનો ઘટસ્ફોટ થયો છે. ઉદ્યોગો સ્થાપવાની દેશવ્યાપી સ્પર્ધામાં ગુજરાત છેક 10મા ક્રમે ધકેલાઈ ગયું છે. વાઈબ્રન્ટ સમિટ દરમિયાન થયેલા મોટાભાગના એમઓયુ (MOU) માત્ર કાગળ પર જ સીમિત રહી જતાં રાજ્યના સ્થાનિક ઔદ્યોગિક વિકાસ સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
બીજી તરફ, સરકારી ઉદાસીનતા અને માત્ર મોટા ઉદ્યોગગૃહોને પ્રાથમિકતા આપવાની નીતિના કારણે સ્થાનિક રોજગારી આપતા રાજ્યના આશરે 12 હજાર જેટલા નાના કારખાના અને લઘુ ઉદ્યોગ એકમો બંધ થવાના આરે પહોંચી ગયા છે.
મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):
-
વાઈબ્રન્ટ સમિટ પાછળ કરોડોનો ધુમાડો કરવા છતાં નવા ઉદ્યોગો સ્થાપવામાં ગુજરાત દેશમાં 10મા ક્રમે પહોંચ્યું.
-
છેલ્લા 5 વર્ષમાં ગુજરાતમાં 42.17 લાખ ઉદ્યોગો નોંધાયા, જ્યારે મહારાષ્ટ્ર 97.19 લાખ સાથે દેશમાં મોખરે.
-
ઉત્તર પ્રદેશ (86.42 લાખ), તામિલનાડુ (60.93 લાખ) અને પશ્ચિમ બંગાળ (53.63 લાખ) પણ ગુજરાત કરતાં ઘણા આગળ.
-
રાજ્યના 12,000 થી વધુ નાના અને મધ્યમ કદના કારખાનાઓ આર્થિક સંકટમાં સપડાઈને મરણપથારીએ.
-
મોટા કોર્પોરેટ્સ પાછળ લાલ જાજમ અને સ્થાનિક MSME ની ઉપેક્ષા થતી હોવાનો આક્ષેપ.
છેલ્લા 5 વર્ષમાં ઉદ્યોગોની નોંધણી: રાજ્યોની સરખામણી (2021-22 થી 2025-26):
| રાજ્ય | નોંધાયેલા ઉદ્યોગોની સંખ્યા | દેશમાં સ્થિતિ |
| મહારાષ્ટ્ર | 97.19 લાખ | દેશમાં પ્રથમ ક્રમે 🥇 |
| ઉત્તર પ્રદેશ | 86.42 લાખ | બીજા ક્રમે |
| તામિલનાડુ | 60.93 લાખ | ત્રીજા ક્રમે |
| પશ્ચિમ બંગાળ | 53.63 લાખ | ચોથા ક્રમે |
| ગુજરાત | 42.17 લાખ | 10મા ક્રમે ધકેલાયું |
વિદેશ પ્રવાસો પાછળ ખર્ચ, સ્થાનિક ઉદ્યોગોની ઉપેક્ષા
સરકારી પ્રતિનિધિ મંડળો દ્વારા અમેરિકા અને કેનેડા સહિતના દેશોમાં પ્રમોશનલ પ્રવાસો પાછળ સરકારી તિજોરીમાંથી લાખો રૂપિયા વાપરવામાં આવી રહ્યા છે. સ્થાનિક વેપારી સંગઠનોનો આક્ષેપ છે કે જો આ જ ભંડોળ અને નીતિગત સહાય રાજ્યના પરંપરાગત ઉત્પાદન એકમો અને નાના ઉદ્યોગકારોને ટેકો આપવામાં વપરાઈ હોત, તો હજારો પરિવારોની રોજીરોટી છીનવાતી બચી શકી હોત.
માત્ર આંકડાકીય માયાજાળ હોવાનો આક્ષેપ
સત્તાવાર અહેવાલો મુજબ, વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટમાં હસ્તાક્ષર થયેલા મોટાભાગના સમજૂતી કરારો (MOUs) વાસ્તવિકતામાં રૂપાંતરિત થઈ શક્યા નથી. જે રાજ્યોને ઔદ્યોગિક દ્રષ્ટિએ પછાત ગણવામાં આવતા હતા તેવા યુપી અને બંગાળ પણ નવા એકમો સ્થાપવાની બાબતમાં ગુજરાત કરતાં અગ્રેસર રહેતાં રાજ્યના ઔદ્યોગિક ગ્રોથ મોડલ સામે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
