રાજ્યમાં માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણમાં ડ્રોપઆઉટ રેટનું પ્રમાણ ઘટાડવા તેમજ અભ્યાસ અધવચ્ચે છોડી ચૂકેલા વિદ્યાર્થીઓને પુનઃ મુખ્યધારામાં લાવવા માટે ગુજરાત સરકારે અને ગુજરાત શિક્ષણ બોર્ડે ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યમાં પ્રથમવાર સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલિંગ હેઠળ ધોરણ 10 અને ધોરણ 12 સામાન્ય પ્રવાહના એક્સટર્નલ વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ અલગ બોર્ડ પરીક્ષાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
આ નિર્ણયથી જે વિદ્યાર્થીઓ નિયમિત શાળાએ જઈ શકતા નથી કે જેઓ અગાઉ બોર્ડ પરીક્ષા આપવાથી વંચિત રહી ગયા હતા, તેમને પોતાના શૈક્ષણિક ભવિષ્યને ફરી પાટા પર લાવવાની ઉત્તમ તક મળશે.
નવેમ્બર-ડિસેમ્બરમાં યોજાશે ખાસ બોર્ડ પરીક્ષા
-
લક્ષિત વર્ગ: આ પરીક્ષા ધોરણ 10 તેમજ ધોરણ 12 સામાન્ય પ્રવાહમાં એક્સટર્નલ (બાહ્ય) ઉમેદવાર તરીકે અભ્યાસ કરવા માંગતા વિદ્યાર્થીઓ માટે લેવામાં આવશે.
-
પરીક્ષાનો સમયગાળો: સરકારની સત્તાવાર મંજૂરી બાદ આ ખાસ બોર્ડ પરીક્ષા આગામી નવેમ્બર-ડિસેમ્બર 2026 દરમિયાન યોજવાનું નિર્ધારિત કરાયું છે.
-
વિગતવાર ટાઈમટેબલ: હાલમાં પરીક્ષાના મહિનાની જાહેરાત થઈ છે, જ્યારે ચોક્કસ તારીખો અને સંપૂર્ણ પરીક્ષા કાર્યક્રમ શિક્ષણ બોર્ડ દ્વારા ટૂંક સમયમાં સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવશે.
ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાની પ્રક્રિયા શરૂ: છેલ્લી તારીખ 10 ઓક્ટોબર
આ ખાસ પરીક્ષામાં ઉપસ્થિત રહેવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે રજીસ્ટ્રેશન વિન્ડો ઓપન કરી દેવામાં આવી છે:
-
ઓનલાઇન અરજી: વિદ્યાર્થીઓએ નિયત પોર્ટલ પર જઈને ઓનલાઇન માધ્યમથી પોતાનું આવેદનપત્ર ભરવાનું રહેશે.
-
ડેડલાઇન: ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ 10 ઓક્ટોબર 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે. સમયમર્યાદા બાદ કોઈ અરજી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
સર્વે બાદ લેવાયો નિર્ણય: ડ્રોપઆઉટ ઘટાડવાનો લક્ષ્યાંક
રાજ્ય સરકાર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા એક વ્યાપક સર્વેક્ષણ દરમિયાન ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી હતી:
-
ધોરણ 8 અને ધોરણ 10 પછી મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ શાળા શિક્ષણથી વંચિત રહી જાય છે અથવા સામાજિક-આર્થિક કારણોસર અભ્યાસ અધવચ્ચે છોડી દે છે.
-
આ સતત વધતા ડ્રોપઆઉટ રેશિયોને ડામવા માટે સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલિંગ મોડેલને વધુ સક્રિય બનાવવાનો નિર્ણય કરાયો છે.
વર્ષમાં બીજી વખત પરીક્ષા આપવાની સુવર્ણ તક
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓપન સ્કૂલિંગ (NIOS) દ્વારા વર્ષમાં ત્રણ વખત પરીક્ષાઓ લેવાની વ્યવસ્થા અમલમાં છે. આ જ પેટર્નને અનુસરીને ગુજરાત શિક્ષણ બોર્ડે પણ સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલિંગ હેઠળ વર્ષમાં બીજી વખત બોર્ડ પરીક્ષા લેવાની શરૂઆત કરી છે.
આ સુધારાથી નાપાસ થયેલા કે સંજોગોવશાત્ પરીક્ષા ચૂકી ગયેલા હજારો વિદ્યાર્થીઓનું આખું વર્ષ બગડતું અટકશે અને તેમને આગળ વધવાનો નવો માર્ગ મળશે.
