one nation one election: સમગ્ર દેશમાં લોકસભા અને તમામ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ એકસાથે યોજવાની યોજના પર કામગીરી તેજ બની છે. અહેવાલો અનુસાર, ‘વન નેશન, વન ઇલેક્શન’ (One Nation, One Election) માટે અગાઉ વિચારાયેલી 2034ની સમયમર્યાદા ઘટાડીને 2029 સુધીમાં જ આ વ્યવસ્થા લાગુ કરવાની દિશામાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. સંસદની સંયુક્ત સમિતિ (JPC) આ અંગે વિવિધ રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ સાથે પરામર્શ કરી રહી છે અને આગામી શિયાળુ સત્રમાં પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરી શકે છે.
મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):
-
વર્ષ 2029થી જ દેશભરમાં લોકસભા અને વિધાનસભાઓની ચૂંટણીઓ એકસાથે યોજવાની વિચારણા.
-
સંસદનું શિયાળુ સત્ર શરૂ થાય તે દરમિયાન 41 સભ્યોની સંયુક્ત સમિતિ પોતાનો રિપોર્ટ સોંપી શકે છે.
-
બંધારણ (129મો સુધારો) વિધેયક, 2024 હેઠળ તમામ સ્તરની ચૂંટણીઓ એકસાથે લાવવાની પ્રક્રિયા પર મંથન.
-
બંધારણની કલમ 174(2)(B) હેઠળ વિધાનસભાઓના વિસર્જન અને સમયગાળાના સંકલન અંગે વિચારણા.
2029માં ચૂંટણી કરાવવા માટેની બંધારણીય પ્રક્રિયા
સંસદીય સમિતિ હાલમાં બંધારણ (129મો સુધારો) વિધેયક, 2024 પર દેશભરમાં રાજકીય પક્ષો અને બંધારણીય નિષ્ણાતો સાથે ચર્ચા કરી રહી છે. આ પ્રસ્તાવ હેઠળ લોકસભા, રાજ્ય વિધાનસભાઓ તેમજ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓને એક નિર્ધારિત સમયગાળામાં લાવવા પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. જો સર્વસંમતિ સધાય તો ચૂંટણી પૂર્વે નિર્ધારિત સમયપત્રક મુજબ પ્રક્રિયા આગળ વધારવામાં આવી શકે છે.
રાજ્યો સાથે પરામર્શ અને સમર્થન
સંયુક્ત સમિતિએ વિવિધ રાજ્યોના નેતાઓ અને મુખ્યમંત્રીઓ સાથે બેઠકો યોજી અભિપ્રાય મેળવવાનું શરૂ કર્યું છે. ગોવા, હરિયાણા અને ઉત્તરાખંડ સહિતના કેટલાક રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓએ આ વ્યવસ્થાને સમર્થન આપ્યું છે.
ચૂંટણી સંબંધિત પ્રક્રિયાઓ, નિયમો અને સુધારાઓ અંગેની સત્તાવાર માહિતી માટે ભારતના ચૂંટણી પંચની સત્તાવાર વેબસાઇટ ની મુલાકાત લઈ શકાય છે.
