US Midterm Elections : અમેરિકાની મિડટર્મ ચૂંટણીના પરિણામો સામે આવ્યા બાદ ટેસ્લા અને સ્પેસએક્સના માલિક ઈલોન મસ્ક (Elon Musk) માટે મોટો રાજકીય અને વ્યાપારિક આંચકો સાબિત થયો છે. ચૂંટણી મેદાનમાં પોતે સીધા ઉમેદવાર ન હોવા છતાં, રાજકીય વિશ્લેષકો આ ચૂંટણીમાં મસ્કને જ સૌથી મોટા ‘પરાજિત ઉમેદવાર’ ગણાવી રહ્યા છે. રિપબ્લિકન પાર્ટીના ઉમેદવારોને જીતાડવા માટે મસ્કે લગભગ $૫૦૦ મિલિયન (આશરે ₹૪,૦૦૦ કરોડથી વધુ) નું તોતિંગ ફંડ પાણીની જેમ વહાવ્યું હતું, પરંતુ ડેમોક્રેટિક પાર્ટીએ આંચકારૂપ ક્લીન સ્વીપ કરીને યુએસ સંસદના બંને ગૃહો—હાઉસ ઓફ રિપ્રઝન્ટેટિવ્સ અને સેનેટ પર સંપૂર્ણ કબ્જો જમાવી લીધો છે.
ખાસ કરીને મસ્કના વ્યાપારિક સામ્રાજ્યના મુખ્ય કેન્દ્ર અને રિપબ્લિકન પાર્ટીનો અભેદ્ય ગઢ ગણાતા ટેક્સાસ (Texas) રાજ્યમાં જ રિપબ્લિકન ઉમેદવારોનો સફાયો થઈ જતાં મસ્કની મુશ્કેલીઓમાં મોટો વધારો થયો છે.
મિડટર્મ ચૂંટણીમાં મસ્કના રાજકીય દાવની મુખ્ય વિગતો એક નજરે
| પાસું | વિગતવાર માહિતી |
| ચૂંટણીમાં મસ્કનું રોકાણ | લગભગ $૫૦૦ મિલિયન (આશરે ₹૪,૦૦૦ કરોડથી વધુ) |
| ચૂંટણી પરિણામ | ડેમોક્રેટ્સ દ્વારા હાઉસ અને સેનેટ બંને ગૃહો પર પૂર્ણ બહુમતી |
| ટેક્સાસ ગવર્નર રેસ | ડેમોક્રેટ ગિના હિનોજોસાએ ગ્રેગ એબટને હરાવી ઐતિહાસિક જીત મેળવી |
| ટેક્સાસ સેનેટ રેસ | ડેમોક્રેટ જેમ્સ તાલારિકોએ રિપબ્લિકન કેન પેક્સટનને પરાજિત કર્યા |
| શેરબજાર પર અસર | ટેસ્લાના શેરમાં ૫.૧% અને સ્પેસએક્સમાં ૫.૫% નો કડાકો, સામે નાસ્ડેક ૨% વધ્યો |
| સંભવિત સરકારી કાર્યવાહી | DOGE હેઠળ કર્મચારીઓની છટણી અને સ્ટારશિલ્ડ નેટવર્ક કોન્ટ્રાક્ટ્સ પર તપાસ સમિતિ |
મસ્કના અબજો ડોલરના પ્રચાર સામે જનતામાં રોષ કેમ ભડક્યો?
નિષ્ણાતોના વિશ્લેષણ મુજબ, મસ્કનો નાણાકીય પાવર મતદારોને આકર્ષવામાં નિષ્ફળ રહ્યો તેના મુખ્ય ચાર કારણો સામે આવ્યા છે:
-
મોંઘવારી અને સામાન્ય જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ: યુએસ-ઇઝરાયેલ-ઇરાન સંઘર્ષના કારણે ક્રૂડ અને ઇંધણના ભાવો ભડકે બળતા હતા અને રોજિંદી ચીજવસ્તુઓની મોંઘવારી વધી હતી. મતદારોએ અબજોપતિઓના ભપકાદાર પ્રચાર કરતાં પોતાના આર્થિક અને ઘરખર્ચના પ્રશ્નોને વધુ મહત્વ આપ્યું.
-
“જનતા વિરુદ્ધ અબજોપતિઓ” નો નારો: ડેમોક્રેટિક ઉમેદવારોએ પોતાના પ્રચારમાં સીધું નિશાન ઈલોન મસ્ક પર સાધ્યું હતું. તેમણે જનતા સમક્ષ મુદ્દો મૂક્યો કે અબજોપતિઓ નાણાંના જોરે લોકશાહી અને સરકાર ખરીદવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જેણે સામાન્ય મતદારોમાં ભારે સહાનુભૂતિ જગાવી.
-
DOGE ની છટણીઓ સામે સરકારી કર્મચારીઓનો રોષ: ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ગવર્નમેન્ટ એફિશિયન્સી (DOGE) ના વડા તરીકે મસ્કના નેતૃત્વમાં ૨.૫ લાખથી વધુ સરકારી નોકરીઓ સમાપ્ત કરવામાં આવી અને વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓ બંધ કરાઈ. આ આકરા નિર્ણયોનો સરકારી કર્મચારીઓ અને મધ્યમ વર્ગમાં જોરદાર વિરોધ હતો.
-
વીજળી-પાણીના ભાવ વધારાનો સ્થાનિક વિરોધ: ટેક્સાસમાં મસ્કના ટેસ્લા ગીગાફેક્ટરી, સ્પેસએક્સ અને વિશાળ AI ડેટા સેન્ટર્સ દ્વારા વીજળી અને પાણીનો બેફામ વપરાશ થતાં સામાન્ય નાગરિકોના વીજ બિલમાં મોટો વધારો થયો હતો, જે સ્થાનિક સ્તરે રિપબ્લિકનોને ભારે પડી ગયો.
ટેક્સાસમાં ઐતિહાસિક ઉલટફેર: મસ્કનો ઘરઆંગણે પરાજય
ટેક્સાસ રાજ્યમાં ત્રણ દાયકા પછી ડેમોક્રેટ્સે અભૂતપૂર્વ વાપસી કરીને રિપબ્લિકનોના મૂળિયાં હચમચાવી દીધા છે:
-
ગવર્નર ચૂંટણી: ડેમોક્રેટિક નેતા ગિના હિનોજોસા (Gina Hinojosa) એ રિપબ્લિકન ગવર્નર ગ્રેગ એબટને હરાવીને છેલ્લા ૩૦ વર્ષમાં ટેક્સાસના પ્રથમ ડેમોક્રેટિક અને પ્રથમ લેટિના ગવર્નર તરીકે ચૂંટાઈને નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે.
-
સેનેટ ચૂંટણી: ડેમોક્રેટ જેમ્સ તાલારિકો (James Talarico) એ રિપબ્લિકન કેન પેક્સટનને કારમી હાર આપી છે. તાલારિકોએ ચૂંટણી પ્રચારમાં મસ્ક જેવા અબજોપતિઓ દ્વારા પ્રભાવિત અલ્ગોરિધમ અને ભ્રષ્ટાચારને મુખ્ય મુદ્દો બનાવ્યો હતો.
મસ્કના બિઝનેસ સામ્રાજ્ય પર સંકટ: શેરમાં કડાકો અને નવી તપાસની તલવાર
ચૂંટણીના પરિણામોની સીધી નકારાત્મક અસર શેરબજાર પર અને મસ્કની કંપનીઓ પર જોવા મળી છે:
-
શેરબજારમાં ઘટાડો: પરિણામો જાહેર થતાં જ સ્પેસએક્સ (SpaceX) ના શેરમાં ૫.૫% અને ટેસ્લા (Tesla) ના શેરમાં ૫.૧% નો કડાકો બોલી ગયો હતો, જ્યારે સામે પક્ષે ટેક ઇન્ડેક્સ નાસ્ડેક ૨% નો ઉછાળો દર્શાવી રહ્યો હતો.
-
ડેટા સેન્ટર્સ પર સબસિડી બંધ: ટેક્સાસના નવા ચૂંટાયેલા ગવર્નર હિનોજોસાએ જાહેરાત કરી છે કે મસ્કના AI ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ્સને અપાતી સરકારી સબસિડીઓ તાત્કાલિક બંધ કરવામાં આવશે અને સ્થાનિક પર્યાવરણ તથા વીજળી-પાણીના રક્ષણ માટે આકરા નિયમો લાદવામાં આવશે.
-
સંસદીય તપાસની તૈયારીઓ: કોંગ્રેસના બંને ગૃહોમાં બહુમતી મળતાં ડેમોક્રેટ્સે DOGE ના કાર્યકાળ દરમિયાન થયેલી ૨.૫ લાખ કર્મચારીઓની છટણી અને સ્પેસએક્સના ‘સ્ટારશિલ્ડ’ સૈન્ય નેટવર્ક સંબંધિત સરકારી કોન્ટ્રાક્ટ્સ સામે સંસદીય તપાસ સમિતિ રચવાની કવાયત હાથ ધરી છે.
પરિણામો બાદ મસ્કનો કટાક્ષ: ‘અંતરિક્ષમાં ડેટા સેન્ટર બનાવવાનો સમય આવી ગયો’
ચૂંટણીમાં પરાજય સ્પષ્ટ થયા બાદ ઈલોન મસ્કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોતાની નિરાશા છુપાવવા કટાક્ષભરી પોસ્ટ કરી હતી. તેમણે લખ્યું હતું કે, “લાગે છે કે ચૂંટણીમાં દખલ કરતા મારા સ્પેસ લેઝર્સે આ વખતે કામ ન કર્યું 🤷♂️.”
આ સાથે જ જમીન પર વધતા સરકારી અને પર્યાવરણીય વિરોધ તરફ ઈશારો કરતાં તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, હવે પૃથ્વીને બદલે અંતરિક્ષમાં જ ડેટા સેન્ટર્સ સ્થાપવાનો વિકલ્પ વધુ આકર્ષક અને વ્યવહારુ લાગી રહ્યો છે.
