Groundnut Oil : દિવાળીના તહેવારો નજીક આવતા જ રાજ્યના સામાન્ય નાગરિકોના રસોડાના બજેટ પર મોંઘવારીનો મોટો ફટકો પડ્યો છે. ગુજરાતમાં મગફળીનું ઉત્પાદન વાર્ષિક ૫૦ લાખ ટનને પાર પહોંચ્યું હોવા છતાં, ગ્રાહકોને સિંગતેલ મોંઘા ભાવે ખરીદવાની ફરજ પડી રહી છે. તહેવારો દરમિયાન ખાદ્યતેલની માંગમાં થયેલા વધારા વચ્ચે સિંગતેલના ૧૫ કિલોના ડબ્બામાં વધુ ₹૩૦નો વધારો ઝીંકાયો છે, જેના પરિણામે ભાવ ત્રણ વર્ષ બાદ ₹૩,૦૫૦ ની વિક્રમી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે.
એક તરફ સિંગતેલમાં સતત ભાવવધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જ્યારે બીજી તરફ કપાસિયા અને પામતેલ જેવા અન્ય ખાદ્યતેલોના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે.
ખાદ્યતેલ બજારની વર્તમાન સ્થિતિ એક નજરે
દેશના ૫૦% મગફળી ઉત્પાદક રાજ્યમાં જ સિંગતેલ મોંઘું
ભારતમાં મગફળીના કુલ ઉત્પાદનમાં ગુજરાતનું સ્થાન મોખરે છે:
-
દેશમાં મગફળીનું વાર્ષિક ઉત્પાદન આશરે ૧૨૫ લાખ ટન રહે છે, જેમાંથી એકલા ગુજરાતમાં સરેરાશ ૫૦ થી ૫૧ લાખ ટન મગફળી પાકે છે. એટલે કે સમગ્ર દેશના ઉત્પાદનમાં ગુજરાતનો હિસ્સો ૪૫ થી ૫૦ ટકા જેટલો છે.
-
ચાલુ ખરીફ સિઝનમાં ચોમાસું આંશિક નબળું રહ્યું હોવા છતાં કૃષિ વિભાગના અંદાજ મુજબ રાજ્યમાં આશરે ૫૦.૩૩ લાખ ટન મગફળીનું ઉત્પાદન થવાની ધારણા છે (જે ૨૦૨૨-૨૩ અને ૨૦૨૩-૨૪ ના આશરે ૪૫ લાખ ટન કરતાં પણ વધુ છે).
-
વિવિધ માર્કેટિંગ યાર્ડોમાં નવી મગફળીની આવકો શરૂ થઈ ચૂકી હોવા છતાં સ્થાનિક વપરાશકારો માટે તેલના ભાવ કાબૂમાં આવવાના બદલે સતત વધી રહ્યા છે.
ગયા વર્ષની સરખામણીએ ૨૫ થી ૩૦ ટકા વધુ ભાવ
બજારના આંકડા દર્શાવે છે કે હાલમાં ગ્રાહકોને ગત વર્ષની સરખામણીએ સિંગતેલ માટે ૨૫ થી ૩૦ ટકા સુધી ઊંચા ભાવ ચૂકવવા પડી રહ્યા છે:
-
ખેડૂતોને તેમના પાકના પોષણક્ષમ ભાવ મળી રહે અને સાથે સામાન્ય ઉપભોક્તાઓને વાજબી ભાવે તેલ ઉપલબ્ધ થાય તેવી વ્યવસ્થા જાળવવી જરૂરી છે.
-
પરંતુ તહેવારી સિઝનમાં ઊભી થયેલી કૃત્રિમ અછત કે સંગ્રહખોરી સામે નિયમનકારી તંત્રની ઢીલી નીતિને કારણે તેલ લોબી મનસ્વી રીતે ભાવ વધારી રહી હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે.
-
દિવાળીના તહેવારોમાં ફરસાણ અને મીઠાઈની બનાવટો માટે તેલની ખપત વધતી હોય છે, ત્યારે ₹૩,૦૫૦ ના રેકોર્ડ ભાવે મધ્યમ અને સામાન્ય પરિવારોના માસિક ખર્ચમાં સીધો વધારો કર્યો છે.
