uidai: યૂનિક આઈડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (UIDAI) દ્વારા દેશભરની શાળાઓ અને કેન્દ્રો પર બાળકો માટે ખાસ આધાર બાયોમેટ્રિક અપડેટ ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી રહી છે. આ ઝુંબેશ અંતર્ગત 5 થી 17 વર્ષના શાળાના બાળકો માટે 2 કરોડથી વધુ અનિવાર્ય બાયોમેટ્રિક અપડેટ (Mandatory Biometric Update – MBU) સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ ચૂક્યા છે. વાલીઓ 30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી કોઈપણ ફી ચૂકવ્યા વિના આ સુવિધાનો નિઃશુલ્ક લાભ મેળવી શકે છે.
મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):
-
5 થી 17 વર્ષના બાળકો માટે આધાર બાયોમેટ્રિક અપડેટ 30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી તદ્દન મફત.
-
5 વર્ષ અને 15 વર્ષ પૂર્ણ થયે બાળકના બાયોમેટ્રિક્સ અપડેટ કરાવવા કાયદેસર રીતે અનિવાર્ય.
-
શિષ્યવૃત્તિ, બેંક એકાઉન્ટ તેમજ NEET, JEE જેવી પ્રવેશ પરીક્ષાઓ માટે અપડેટ અત્યંત જરૂરી.
-
નજીકના માન્ય આધાર કેન્દ્ર પર જઈને જ આ પ્રક્રિયા કરાવી શકાશે.
બાળકો માટે બાયોમેટ્રિક અપડેટ (MBU) કેમ અનિવાર્ય છે?
જ્યારે 5 વર્ષથી નાની વયના બાળકનું આધાર કાર્ડ બને છે ત્યારે માત્ર ડેમોગ્રાફિક માહિતી અને ફોટો લેવામાં આવે છે; તે સમયે આંગળીઓના નિશાન (Fingerprints) કે આંખની કીકી (Iris) સ્કેન કરવામાં આવતી નથી. જેમ બાળક મોટું થાય છે તેમ તેના શારીરિક પરિમાણો બદલાય છે. આથી 5 વર્ષ પૂર્ણ થયે પ્રથમ વખત અને 15 વર્ષ પૂર્ણ થયે બીજી વખત બાયોમેટ્રિક અપડેટ કરાવવું કાયદાકીય અને તકનીકી રીતે જરૂરી બને છે.
ભવિષ્યમાં ક્યાં જરૂર પડશે?
-
શિષ્યવૃત્તિ અને સરકારી લાભો: શાળા અને ઉચ્ચ શિક્ષણ દરમિયાન મળતી વિવિધ સ્કોલરશિપ માટે આધાર વેરિફિકેશન અનિવાર્ય છે.
-
સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ: JEE, NEET અને CUET જેવી રાષ્ટ્રીય કક્ષાની પરીક્ષાઓના રજિસ્ટ્રેશન અને પરીક્ષા કેન્દ્ર પર વેરિફિકેશન માટે.
-
બેંક અને શિક્ષણ પ્રક્રિયા: વિદ્યાર્થીનું બેંક ખાતું ખોલાવવા કે શૈક્ષણિક KYC પૂર્ણ કરવા માટે.
અપડેટ કરાવવાની સરળ સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા
આ પ્રક્રિયા ઓનલાઇન થઈ શકતી નથી, કારણ કે તેમાં ફિંગરપ્રિન્ટ અને આઇરિસ સ્કેનની જરૂર પડે છે:
-
કેન્દ્રની શોધ: ભુવન આધાર પોર્ટલ (Bhuvan Aadhaar Portal) મારફતે તમારા નજીકના સત્તાવાર આધાર સેવા કેન્દ્રની માહિતી મેળવો.
-
કેન્દ્રની મુલાકાત: પ્રક્રિયા માટે બાળકને રૂબરૂ હાજર રાખવું અનિવાર્ય છે.
-
જરૂરી દસ્તાવેજ: બાળકના અસલ આધાર કાર્ડની વિગત સાથે રાખવી.
-
બાયોમેટ્રિક સ્કેન: ઓપરેટર દ્વારા બાળકની 10 આંગળીઓના નિશાન, બંને આંખોનો આઇરિસ સ્કેન અને નવો ફોટોગ્રાફ અપડેટ કરવામાં આવશે.
-
સ્લિપ મેળવવી: પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ URN નંબરવાળી સ્વીકૃતિ રસીદ આપવામાં આવશે, જેના દ્વારા સ્ટેટસ ટ્રેક કરી શકાશે.
