જેલના સળિયા પાછળ કરવા ચોથ: તિહાર જેલમાં ૨૫૦ થી ૩૦૦ મહિલા કેદીઓએ રાખ્યા નિર્જળા ઉપવાસ, ૧૨૦૦ થી વધુ પરિવારોએ મુલાકાત બુક કરાવી

તિહાર જેલ સંકુલ હેઠળની ૯ જેલોમાં ગુરુવાર માટે આશરે ૧,૨૦૦ મુલાકાત (મુલાકાત સ્લોટ્સ) બુક કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં જેલ નંબર ૬ ની મહિલા કેદીઓ સાથે મુલાકાત માટેના ૫૦ થી વધુ સ્લોટ્સનો સમાવેશ થાય છે.

તિહાર જેલમાં કરવા ચોથની ઉજવણી: મુખ્ય વિગતો

સૂરોદય પહેલાં સરગી અને મહેંદીની વ્યવસ્થા

જેલ તંત્ર દ્વારા સૂર્યોદય પહેલાં કરવામાં આવતી ‘સરગી’ વિધિ માટે મહિલાઓ માટે વિશેષ વાનગીઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હતી:

• પરંપરાગત સરગી: ઉપવાસ શરૂ કરતાં પહેલાં સવારે વહેલા મહિલાઓને ફળો, મીઠાઈઓ, સ્વાદિષ્ટ મઠરી અને ફેણી આપવામાં આવી હતી. સામાન્ય ભોજનમાં દાળ, શાક, રોટલી અને ભાત નિયમિત રીતે ચાલુ રખાયા હતા.

• મહેંદી અને પાર્લર: તહેવાર પૂર્વે જેલના ઇન-હાઉસ પાર્લરમાં ઉત્સાહનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો, જ્યાં મહિલા કેદીઓએ એકબીજાના હાથમાં મહેંદી લગાવીને તહેવારની ઉજવણી શરૂ કરી હતી.

• હિન્દુ-મુસ્લિમ એકતા: જેલ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ અમિતા સુમને જણાવ્યું કે જેલમાં સાંસ્કૃતિક સૌહાર્દ જોવા મળે છે. હિન્દુ બહેનોના આ પવિત્ર વ્રતમાં જેલની મુસ્લિમ મહિલા કેદીઓએ પણ સંપૂર્ણ સાથ આપીને તેમની વિધિઓમાં મદદ કરી હતી.

નિયમોને કારણે ટીવી અને ફોટો જોઈને ખોલશે ઉપવાસ

જેલના કડક સુરક્ષા નિયમો મુજબ તમામ કેદીઓને સાંજે સૂર્યાસ્ત પહેલાં (આશરે સાંજે ૬:૦૦ વાગ્યા સુધીમાં) પોતપોતાની બેરેક કે સેલમાં જવું ફરજિયાત હોય છે:

• ચંદ્ર દર્શન માટે મર્યાદા: સેલમાં બંધ હોવાના કારણે ઘણી મહિલાઓ ખુલ્લા આકાશમાં સીધો ચંદ્ર જોઈ શકતી નથી. જે બેરેકની બારીઓમાંથી ચાંદ દેખાય ત્યાંથી કેદીઓ દર્શન કરે છે, જ્યારે બાકીની મહિલાઓ ટેલિવિઝન પ્રસારણ અથવા ફોટોગ્રાફ્સ જોઈને પોતાનો નિર્જળા ઉપવાસ પૂર્ણ કરે છે.

• કથાનું આયોજન: સાંજના સમયે જેલના ખુલ્લા પરિસરમાં વડીલ મહિલા કેદી દ્વારા કરવા ચોથની પૌરાણિક કથા સંભળાવવામાં આવી હતી. આ ખાસ પ્રસંગે જેલ સ્ટાફ દ્વારા કેદીઓની યાદગીરી માટે ફોટોગ્રાફ્સ પણ લેવામાં આવ્યા હતા.

પત્ની માટે લાલ સાડી લઈને પહોંચ્યો પતિ

જેલની બહાર રહેલા પરિવારો માટે આ દિવસ વિરહ અને લાગણીઓથી ભરેલો સાબિત થયો હતો. એક મુલાકાતી પતિ (નામ ગુપ્ત રાખેલ) એ જણાવ્યું કે તેની પત્ની છેલ્લા બે વર્ષથી જેલમાં બંધ છે:

• છેલ્લી મુલાકાત વખતે પત્નીએ સુંદર સાડીની માંગણી કરી હતી, જેથી તે તેની પસંદગીની દુકાનેથી ખાસ લાલ સાડી ખરીદીને જેલ પહોંચ્યો હતો.

• જોકે, નિયમોને લીધે તે પત્નીને આ સાડી પહેરેલી પ્રત્યક્ષ જોઈ શકશે નહીં તે વાતથી તે અત્યંત ભાવુક બન્યો હતો.

મુલાકાત માટે સ્લોટ્સમાં વધારો

તહેવારને ધ્યાને રાખીને પતિ-પત્નીની મુલાકાત સરળ બની રહે તે માટે જેલ પ્રશાસને ખાસ વ્યવસ્થા કરી હતી:

• મુલાકાતનો નિયમિત સમય સવારે ૭:૦૦ થી ૧૧:૩૦ વાગ્યા સુધીનો રહે છે, જેનું બુકિંગ ઓનલાઇન પોર્ટલ મારફતે ૧ થી ૧૫ દિવસ અગાઉ થઈ શકે છે.

• કરવા ચોથના વિશેષ અવસરને જોતાં પતિ અને પરિવારજનો પોતાના કેદી સભ્યોને મળી શકે તે હેતુથી દૈનિક મર્યાદા ઉપરાંત કેટલાક વધારાના સ્લોટ્સ પણ એડજસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.